จับตาวาระ กสท. ถกเรื่องจ่ายค่าธรรมเนียม แอนะล็อก ดิจิตอล เพื่อสร้างการแข่งขันที่เท่าเทียมกัน

การประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์(กสท.) ครั้งที่ 38/2558 วันจันทร์ที่ 16 พ.ย. นี้ นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เปิดเผยว่า มีวาระการประชุมน่าจับตาได้แก่ การพิจารณา(ร่าง)ประกาศ กสทช. เรื่อง ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตประกอบกิจการกระจายเสียง หรือกิจการโทรทัศน์ (ฉบับที่ 2 ) พ.ศ. …. มีสาระสำคัญในการกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมใบอนุญาตรายปีอัตราใหม่แบบก้าวหน้าแนบท้ายในร่างประกาศ โดยเบื้องต้นกำหนดให้ผู้รับใบอนุญาตดิจิตอลทีวีประเภท สาธารณะ ชุมชน ธุรกิจ ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตรายปีอัตราร้อยละ 0.01 เป็นเวลา 4 ปี ซึ่งนางสาวสุภิญญา กล่าวเพิ่มเติมในประเด็นสำคัญนี้ว่า จะทำให้เกิดการแข่งขันที่เป็นธรรมระหว่างรายเดิมกับรายใหม่ และเป็นแรงจูงใจให้ช่องทีวีแอนะล็อกรายเดิม (ช่อง 3 ช่อง7) จะตัดสินใจยุติแอนะล็อกเร็วขึ้นด้วย เพราะถ้ามีความได้เปรียบเสียเปรียบมากเกินไปมันจะกระทบต่อการแข่งขันที่จะอยู่ในระนาบเดียวกันทั้งรายใหม่และรายเดิม ในรายละเอียดค่อนข้างซับซ้อน คงต้องรอกรรมการกสท.ถกกันถึงข้อสรุปเรื่องนี้

“เหตุผลหลักเพราะว่าทุกวันนี้ รายเดิมในระบบแอนะล็อกได้รับความคุ้มครองจากการตีความของคณะกรรมการกฤษฎีกาไม่ต้องจ่ายธรรมเนียมร้อยละ 2 ให้สำนักงานกสทช. เพราะฉะนั้นถ้าแบ่งรายได้มาอยู่ที่แอนะล็อกก็จะจ่ายค่าธรรมเนียมน้อยกว่าความเป็นจริง ในขณะที่รายใหม่ต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเต็มเพราะเป็นใบอนุญาตในระบบดิจิตอล ตรงนี้เป็นช่องว่างกันอยู่ของต้นทุนทั้งรายเดิมและรายใหม่ที่จะต้องจ่ายกลับคืนมาให้รัฐ แต่อย่างไรก็ตามเพื่อเป็นแรงจูงใจให้กับรายเดิมในการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิตอลทีวีให้กับรายเดิมเร็วยิ่งขึ้น ก็อาจจะต้องกลับมาพิจารณาเรื่องค่าธรรมเนียม ซึ่งเรื่องนี้กรรมการต้องพิจารณาข้อเสนอจากอนุค่าธรรมเนียมฯอย่างละเอียดรอบคอบตัดสินใจบนฐานผลประโยชน์สูงสุดของอุตสาหกรรมเพื่อการแข่งขันเสรีเป็นธรรมอย่างแท้จริง” สุภิญญา กล่าว

นอกจากนี้มีวาระคณะอนุกรรมประเมินมูลค่าคลื่นความถี่ฯ มีข้อเสนอวิธีการคำนวณสัดส่วนการเข้าถึงโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอล(รวมถึงผ่านแพลตฟอร์ม เคเบิ้ล และดาวเทียม(Must Carry)) และการแจกแจงรายได้ระหว่างบริการโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบแอนะล็อกและระบบดิจิตอลเพื่อให้ผู้ที่มีการออกอากาศเนื้อหาเดียวกันในระบบดิจิตอลและแอนะล็อกถือปฏิบัติ รวมทั้งได้เสนอวิธีการแจกแจงรายได้ระหว่างบริการโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิตอลและแอนะล็อก ดังนี้

รายได้โทรทัศน์ภาคพื้นดิน =รายได้จากการประกอบกิจการระบบดิจิตอลแอนะล็อกที่มีเนื้อเดียวกันรวมทั้งปี X สัดส่วนระดับการเข้าถึงโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอลตามที่กำหนด

โดยสำหรับในรอบระยะเวลาบัญชีปี 2557 ให้ใช้สัดส่วนระดับการเข้าถึงโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอลและวีการแจกแจงรายได้ระหว่างบริการโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอลและแอนะล็อกตามที่ผู้รับใบอนุญาตเสนอ

วาระการประชุมที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองผู้บริโภคน่าสนใจจับตาได้แก่ สถานีวิทยุกองทัพบก ช่อง 5 ซึ่งมีสิทธิประกอบกิจการโทรทัศน์ ตามเฉพาะกาล มาตรา 74 แห่ง พ.ร.บ.ประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 ได้มีการโฆษณาที่อาจเข้าข่ายฝ่าฝืนกฎหมายภายใต้การกำกับของสำนักงานคณะกรมการอาหารและยา(อย.) และอาจเข้าข่ายเป็นการกระทำอันอาจเป็นการเอาเปรียบผู้บริโภค ตามประกาศ กสทช. ซึ่งหากมีการฝ่าฝืนจริงจะต้องยุติการออกอาอากาศโดยทันที หากฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งจะได้รับโทรปรับทางปกครอง ไม่เกิน 1,000,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 100,000 บาทตลอดระยะเวลาที่ยังไม่ปฏิบัติตามคำสั่งและกฎหมายที่กำหนด

วาระอื่นๆ คณะอนุกรรมการคุ้มครองบริโภคฯได้เสนอให้ กสท.เพิ่มเงื่อนไขการจัดทำแนวปฏิบัติ หลักเกณฑ์การจัดให้มีการกลไกการรับและพิจารณาเรื่องร้องเรียนโดยผู้รับใบอนุญาตในกิจการ เป็นส่วนหนึ่งของเงื่อนไขใบอนุญาตของผู้รับใบอนุญาตประกอบกิจการโทรทัศน์ในระบบดิจิตอล และผู้รับใบอนุญาตโครงข่ายประกอบกิจการโทรทัศน์ ไม่ใช้คลื่นความถี่  รวมทั้งจะมีการพิจารณาร่างประกาศสำนักงาน กสทช. เรื่อง การกระทำที่เป็นการเอาเปรียบผู้บริโภคในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ตามข้อ 5 (12) …ติดตามผลการประชุมทั้งหมดในวันจันทร์นี้…

สุภิญญาค้านนำเงินรัฐจ่ายชดเชยค่าคืนคลื่นในร่าง กม.ใหม่
ส่วนคุณสมบัติ/ความเป็นอิสระ/อำนาจหน้าที่/การตรวจสอบควรยืนตามกฎหมายปัจจุบันหรือต้องดีกว่าเดิม

นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) เปิดเผยว่า เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 9 ก.ค. ที่ผ่านมาได้รับแจ้งจากสำนักงานในช่วงเช้าว่าจะมีการประชุม กสทช.นัดพิเศษ เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม(ฉบับที่…) พ.ศ. … หรือ ร่าง พรบ. กสทช. ตามที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาได้ทำหนังสือด่วนลงวันที่ 3 ก.ค.ให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องแจ้งยืนยันภายในวันที่ 10 ก.ค. แต่ตนไม่สามารถเข้าร่วมการประชุมได้เนื่องจากติดภารกิจในการติดตามความคืบหน้าการขยายโครงข่ายภาคพื้นดินในระบบดิจิตอลจึงได้ส่งความเห็นไปยังเลขาธิการ กสทช. เพื่อดำเนินการต่อไปโดยคาดว่าเร็วๆนี้ จะมีการนำเสนอคณะรัฐมนตรีเห็นชอบให้สภานิติบัญญัติแห่งชาติดำเนินการต่อไป

นางสาวสุภิญญา กล่าวว่า ร่างพรบ. กสทช.ที่ได้เสนอมานั้น มีหลายเรื่องสำคัญที่ตนเห็นว่าควรยืนตาม พรบ. กสทช.ฉบับเดิมที่ใช้อยู่ปัจจุบัน ได้แก่ ประเด็น องค์ประกอบของกรรมการ กสทช. คุณสมบัติ คณะกรรมการสรรหาและการดำเนินการคัดเลือก เนื่องจากการปรับเปลี่ยนองค์ประกอบของคณะกรรมการสรรหาใหม่ทั้งหมดพบว่า ไม่ได้เป็นผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจในกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ หรือกิจการโทรคมนาคม อีกทั้งตัวแทนจากองค์กรอิสระที่จะดำเนินการสรรหา กสทช. อย่างเช่น ปปช. หรือ คตง. มีภารกิจหลักในฐานะที่เป็นผู้ตรวจสอบ กสทช. อยู่แล้ว  รวมทั้งหลักความเป็นอิสระของหน่วยงานกำกับดูแล กฎหมายฉบับใหม่กำหนดว่า ในกรณีที่มีปัญหาว่าการดำเนินการของ กสทช. สอดคล้องกับนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมหรือไม่ ให้ผู้ที่เกี่ยวข้องเสนอคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติตามกฎหมายว่าด้วยการพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมเพื่อวินิจฉัยชี้ขาด ตนเห็นว่า บทบัญญัตินี้ขัดกับหลักความเป็นอิสระของหน่วยงานกำกับดูแลโดยสิ้นเชิง เนื่องจากเป็นการเปิดโอกาสให้คณะกรรมการดิจิทัลฯ สามารถปรับปรุงแก้ไขแผนและนโยบายของหน่วยงานกำกับดูแลได้ ซึ่ง พ.ร.บ.ฉบับปัจจุบันได้กำหนดให้ กสทช.ต้องดำเนินการให้สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่แถลงไว้ต่อรัฐสภา ด้านการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่ ซึ่งยังคงการคัดเลือกโดยวิธีการประมูล แต่ได้เพิ่มหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการประมูลต้องคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะ และประโยชน์ที่ผู้บริโภคจะได้รับ โดยจะคำนึงถึงจำนวนเงินที่เสนอให้แต่เพียงอย่างเดียวมิได้ ซึ่งการเขียนข้อยกเว้นไว้ในลักษณะนี้ อาจเป็นการเปิดช่องให้เจ้าหน้าที่ใช้ดุลพินิจและจัดสรรคลื่นด้วยวิธีคัดเลือกคุณสมบัติ อันจะก่อให้เกิดปัญหาเรื่องความโปร่งใสตามมา ประเด็นกลไกตรวจสอบ กสทช. ตนเห็นว่าที่มาและองค์ประกอบของคณะกรรมการกำกับการประเมินผลการปฏิบัติงานขาดความเหมาะสม เช่น ผู้แทนจาก ปปช. หรือ สตง. เป็นหน่วยงานหรือกลไกรัฐที่มีหน้าที่ตรวจสอบการดำเนินงานของ กสทช.อยู่แล้ว อีกทั้งยังมีความคาบเกี่ยวระหว่างการเป็นกรรมการสรรหาและตัวแทนขององค์กรเหล่านี้เป็นคณะกรรมการกำกับการประเมินผลการปฏิบัติงาน นอกจากนี้กระบวนการประเมินยังมีลักษณะเป็นเพียงกลไกภายใน ซึ่งดิฉันเห็นว่ากลไกการตรวจสอบ กสทช.ควรเป็นหน่วยงานประเมินจากภายนอก (External audit) และมีการเปิดเผยผลการประเมินดังกล่าวต่อสาธารณะ

ประเด็นการสนับสนุนการชดเชยการถูกเรียกคืนคลื่นความถี่ ที่ได้มีเพิ่มเติมใหม่ นางสาวสุภิญญา กล่าวเพิ่มเติมว่า การต้องใช้เงินของรัฐชดเชยหรือเยียวยาในกรณีที่ต้องนำคลื่นความถี่กลับมาจัดสรรใหม่ เป็นกรณีที่ผิดไปจากหลักการและข้อเท็จจริง เนื่องจากการเรียกคืนคลื่นความถี่ตามแผนแม่บทบริหารคลื่นความถี่ได้กำหนดกรอบเวลาในการปรับตัวไว้อย่างเพียงพอแล้ว รวมทั้งหน่วยงานรัฐต่างรับรู้แนวทางการเรียกคืนคลื่นความถี่เพื่อนำมาจัดสรรใหม่นับตั้งแต่ที่ พ.ร.บ. องค์กรจัดสรรฯ ปี 2553 มีผลบังคับใช้ หน่วยงานรัฐส่วนใหญ่ถือครองคลื่นและประกอบกิจการในเชิงพาณิชย์ตลอดระยะเวลาที่ล่วงเลยมากว่า 15 ปี จึงไม่มีเหตุผลหรือความเหมาะสมด้วยประการทั้งปวง ที่จะต้องนำเงินของรัฐไปจ่ายเป็นค่าชดเชยให้กับหน่วยงานของรัฐเอง

ประเด็นการบริหารกิจการภายในของสำนักงาน กสทช. มีข้อสังเกตว่า ในการแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ มีบางมาตราที่ประสงค์จะแก้ไขการบริหารงานของสำนักงานโดยมีความคลุมเครือในแง่เหตุแห่งความจำเป็น อาทิ มาตรา 38 ที่กำหนดให้ยกเลิกความในวรรคหนึ่งของมาตรา 60 ของพ.ร.บ.ปัจจุบัน และเสนอให้มีรองเลขาธิการ กสทช. ฝ่ายนโยบายและรองเลขาธิการฝ่ายประจำ ตามจำนวนที่ กสทช.กำหนด รองเลขาธิการ กสทช.ฝ่ายประจำต้องแต่งตั้งจากพนักงานประจำของสำนักงาน กสทช.  หรือ บทบัญญัติในมาตรา 46 วรรคสองและวรรคสาม พบว่า มีเนื้อความที่สร้างความสับสนในเรื่องการกลับเข้ามาของตำแหน่งรองเลขาธิการ กสทช. โดยให้มีฐานะเป็นพนักงานประจำของสำนักงาน กสทช. เป็นต้น

ประเด็นสุดท้ายการสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนในการปรับปรุงกฎหมาย นับตั้งแต่มีข้อเสนอในเรื่องการแก้ไขกฎหมาย กสทช. ในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา พบว่า ทุกภาคส่วนมีข้อเสนอแนะ และแสดงความห่วงใยในหลากหลายประเด็น ดิฉันจึงเห็นว่าขั้นตอนของการพิจารณาร่างกฎหมายฉบับนี้ควรนำความเห็นที่หลายฝ่ายได้นำเสนอไปแล้วมาพิจารณา ประกอบกับเปิดให้ทั้งภาครัฐ เอกชน นักวิชาการ องค์กรผู้บริโภค และตัวแทนภาคประชาสังคม ตลอดจนองค์กรวิชาชีพที่เกี่ยวข้องเข้ามา มีส่วนในกระบวนการพิจารณาจัดทำร่างฯ เพื่อให้เกิดความรอบคอบและประโยชน์สูงสุดต่อการจัดสรรทรัพยากรต่อไป

ส่วนในวันจันทร์ที่ 13 ก.ค. นี้ การประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์(กสท.) ครั้งที่ 23/2558 มีวาระการประชุมสำคัญน่าจับตา ได้แก่ วาระการแต่งตั้งผู้ดำเนินดำเนินคดีปกครอง กรณีผู้รับใบอนุญาตช่องไทยทีวีและโลก้า ฟ้อง กสทช. โดยเมื่อวันที่ 10 ก.ค.ที่ผ่านมา ศาลได้ขอให้คู่กรณีไปเจรจาหาทางออกอื่นๆต่อไป วาระการปรับปรุงประกาศ กสทช. เรื่องมาตรฐานของสัญญาการให้บริการโทรทัศน์แบบบอกรับสมาชิกมิให้ถูกเอาเปรียบจากผู้ประกอบกิจการ วาระสรุปผลการรับฟังความเห็นสาธารณะต่อแผนความถี่วิทยุและมาตรฐานทางเทคนิคสำหรับกิจการวิทยุกระจายเสียงระบบเอฟเอ็ม เอ.เอ็ม และระบบดิจิตอลส่วนตัวเห็นว่าแผนการสนับสนุนวิทยุดิจิตอลเป็นเรื่องใหญ่ที่กระทบทุกภาคส่วน ถ้าไม่อยากให้เกิดปัญหาบางอย่างซ้ำรอยทีวีดิจิตอล ควรใช้เวลาพูดคุยกับทุกภาคส่วนให้เห็นภาพร่วมกันก่อนเร่งตัดสินใจเสนอหลักการต่อบอร์ดใหญ่ และวาระอื่นๆ ติดตามผลการประชุมทั้งหมดในวันจันทร์นี้ …