นักวิชาการและภาคประชาชนหวั่นคำสั่ง คสช.76/2559 กระทบการปฏิรูปสื่อปฏิรูปคลื่นความถี่

เมื่อวันที่ 24 ม.ค. 2560 เครือข่ายนักวิชาการและภาคประชาชน ได้ออกแถลงการณ์พร้อมยื่นหนังสือถึง นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. ต่อกรณีการออกคำสั่งการขยายระยะเวลาการคืนคลื่นความถี่ในกิจการการกระจายเสียง มีรายละเอียด ดังนี้

  แถลงการณ์เครือข่ายนักวิชาการและภาคประชาชน

ต่อกรณีการออกคำสั่งการขยายระยะเวลาการคืนคลื่นความถี่ในกิจการการกระจายเสียง

ในแถลงการณ์ ความว่า จากกระการปฏิรูปสื่อในประเทศไทยหลังเกิดเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ เมื่อปี พ.ศ. 2535 และการเกิดขึ้นของมาตรา 40 แห่งรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 จนนำมาสู่การเกิดขึ้นขององค์อิสระในการจัดสรรคลื่นความถี่ คือ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงกิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา  กสทช. ทำหน้าที่จัดสรรคลื่นความถี่ โดยแต่งตั้งคณะอนุกรรมการพิจารณาความจำเป็นในการใช้คลื่นความถี่ด้านกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์เพื่อให้เป็นไปตามแผนแม่บทการบริหารคลื่นความถี่ พ.ศ. 2555 และแผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2555 – 2559)  โดยมีมติให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐ ซึ่งใช้คลื่นความถี่ด้านกิจการกระจายเสียงอยู่ไม่น้อยกว่า 500 คลื่นความถี่นั้น  คืนคลื่นความถี่วิทยุภายในเดือนเมษายน พ.ศ. 2560 ตามกำหนดระยะเวลาสูงสุดในแผนแม่บทบริหารคลื่นความถี่ดังกล่าว

กระทั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีคำสั่งที่ 76/2559 (ลงวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ.2559) เรื่อง มาตรการส่งเสริมการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม        เพื่อประโยชน์สาธารณะ ข้อ 7 ให้ กสทช. หรือสำนักงาน กสทช. ดำเนินการเรียกคืนคลื่นความถี่              เพื่อนำไปจัดสรรใหม่หรือปรับปรุงการใช้คลื่นความถี่ตามแผนแม่บทการบริหารคลื่นความถี่ (พ.ศ. 2555)    เมื่อพ้นกำหนดระยะเวลาห้าปี นับแต่วันครบกำหนดแผนแม่บทการบริหารคลื่นความถี่ดังกล่าว  ทั้งนี้          ให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐ ที่ประกอบกิจการกระจายเสียงตามพระราชบัญญัติ        การประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ.2551 และได้รับความเห็นชอบให้ถือครอง      คลื่นความถี่ตามพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง   วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม พ.ศ.2553  ยังคงมีสิทธิในการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง     และการถือครองคลื่นความถี่ดังกล่าวได้ตามขอบเขตและสิทธิเดิม    ยังผลให้หน่วยงานรัฐ สามารถถือครองคลื่นวิทยุได้ โดยที่ไม่ต้องคืนคลื่นมาเพื่อจัดสรรใหม่ และนอกจาก กสทช. ไม่สามารถเรียกคืนคลื่นถี่มาจัดสรรใหม่ได้ตามแผนแม่บทที่วางไว้ ทางกองทัพเองยังเสี่ยงต่อการถูกกล่าวหาเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน       เนื่องจากกองทัพเองเป็นหน่วยงานที่ถือครองคลื่นความถี่อยู่จำนวนไม่น้อยด้วย

ในการเสวนาสาธารณะ หัวข้อ  “19 ปี ปฏิ-Loop สื่อวิทยุ-โทรทัศน์ไทย…ไปต่ออย่างไร”                ที่คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันอังคารที่ 27 เดือนธันวาคม พ.ศ.2559  โดยภาควิชาการสื่อสารมวลชน คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  โครงการสื่อสันติภาพ  สถานีวิทยุแห่งจุฬาฯ  และศูนย์สื่อสารองค์กร  จุฬาฯ  โดยมีผู้เข้าร่วมการเสวนาฯ  ประกอบด้วยนักวิชาการ สื่อมวลชน สื่อชุมชน สื่อท้องถิ่น นักศึกษา และผู้สนใจ  ล้วนมีความห่วงใยต่อกระบวนการปฏิรูปประเทศ โดยเฉพาะวาระการปฏิรูปสื่อ ภายใต้การใช้อำนาจผ่านคำสั่ง คสช. ในลักษณะนี้    ผู้เข้าร่วมการเสวนาจึงมีฉันทามติร่วมกันว่า คำสั่ง คสช.   ที่ 76/2559  ส่งผลให้การปฏิรูปสื่อในประเทศไทย “ล้มเหลวโดยสิ้นเชิง”  และมีข้อเรียกร้องต่อ กสทช. ดังนี้

1. ให้เปิดเผยข้อมูลผลการสำรวจและพิเคราะห์เหตุแห่งความจำเป็นในการถือครองคลื่นความถี่ทั้งหมด ของคณะอนุกรรมการพิจารณาความจำเป็นการใช้คลื่นความถี่ด้านกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ต่อสาธารณะ
2. ให้ กสทช. ชุดนี้  เร่งจัดทำ “แผนยุทธศาสตร์ 5 ปีของการจัดสรรคลื่นความถี่ใหม่” โดยเฉพาะคลื่นความถี่วิทยุกระจายเสียง ให้ครอบคลุมสำหรับผู้ประกอบการทุกประเภทกิจการ  ให้แล้วเสร็จก่อนหมดวาระในเดือนตุลาคม 2560  โดยนำ “แนวทางการแบ่งสัดส่วนการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อประกอบกิจการกระจายเสียง” จากการดำเนินงานของ คณะทำงานพิจารณาแบ่งสัดส่วนการอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่เพื่อประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์  ภายใต้คณะอนุกรรมการพิจารณาความจำเป็นการใช้คลื่นความถี่ด้านกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์มาร่วมเป็นสาระส่วนหนึ่งด้วย
3. เมื่อหน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานของรัฐ  ได้โอกาสในการถือครองคลื่นความถี่วิทยุกระจายเสียงตามขอบเขตและสิทธิเดิมตามคำสั่ง คสช. ที่ 76/2559   ขอให้หน่วยงานดังกล่าว แจ้งผลการประกอบกิจการ ตลอดจนผลประโยชน์ที่ได้รับต่อสาธารณะทุกปีตลอด 5 ปี
4. ขณะที่ผู้ถือใบอนุญาตทดลองประกอบกิจการกระจายเสียงจำเป็นต้องเสียค่าธรรมเนียมใบอนุญาตเป็นประจำทุกปี ขอเรียกร้องให้หน่วยงานราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานของรัฐ ซึ่งดำเนินการตามขอบเขตและสิทธิเดิม จ่ายค่าธรรมเนียมให้กับรัฐตามความเหมาะสม เพื่อมิให้รัฐเสียประโยชน์จากการใช้คลื่นความถีวิทยุกระจายเสียง

ทางเครือข่ายภาคประชาชนที่ติดตามการปฏิรูปสื่อจึงมีข้อเสนอต่อ รัฐบาล และ กสทช. ดังนี้

1. ให้ทบทวนและยกเลิก ข้อ 7 ของคำสั่ง คสช. ฉบับที่ 76/2559 ที่ขยายระยะเวลาการคืนคลื่นความถี่วิทยุไปอีก 5 ปี เพราะมาตรการดังกล่าวไม่ได้เป็นการส่งเสริมการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม เพื่อประโยชน์สาธารณะตามที่ คสช. ประกาศไว้จริง ซ้ำยังทำให้ไม่สามารถพัฒนากิจการการกระจายเสียงและจัดสรรคลื่นความถี่ได้อย่างเป็นธรรมตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย

24 มกราคม 2560

สหพันธ์วิทยุชุมชนแห่งชาติ

มูลนิธิสื่อประชาธรรม

สมาคมผู้ประกอบวิชาชีพวิทยุท้องถิ่นไทย

สมาคมสื่อชุมชนจังหวัดพะเยา

พะเยาทีวี

ทีวีชุมชนอันดามันมั่นคง

เครือข่ายวิทยุชุมชนภาคอีสาน

เครือข่ายสื่อภาคประชาชนภาคเหนือ

สุภิญญาชวนจับตาร่าง พรบ.สื่อ ข่าวมูลข่าวสาร และไอซีที หวั่นแก้ปัญหา กสทช. ไม่ตรงจุด

วันนี้(11 ม.ค. 58) นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ หนึ่งในคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) มีข้อสังเกตและความเห็นเบื้องต้น กรณีการเห็นชอบของคณะรัฐมนตรีต่อหลักการร่างกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับสื่อ ข้อมูลข่าวสาร และไอซีที ทั้ง 10 ฉบับ (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ลิ้งค์นี้ http://nbtcrights.com/2015/01/1758) ที่คาดว่าจะส่งผลต่อภาพรวมและการทำงานของ กสทช. ในอนาคตนั้น ว่า ควรแก้ปัญหาให้ตรงจุด ไม่ควรไปแก้หลักการเรื่องการเป็นองค์กรที่ควรอิสระจากการเมืองย้อนยุคไประบบเดิม เพราะต่อไปรัฐบาลก็จะต้องเปลี่ยนหน้าไปตลอดเวลา ที่สำคัญควรคำนึงถึงมิติของสื่อสารมวลชนมีความต่างจากโทรคมนาคมอยู่หลายประการ ควรต้องมีการพิจารณาเรื่องนี้ให้ละเอียด ซึ่งหากถ้าจะแก้ พรบ. กสทช. แล้วก็ควรแก้ให้ดีขึ้นไปเลยไม่ควรแก้ให้ถอยหลังกว่าเดิม นอกจากนี้ยังรวมไปถึงเรื่องการกำกับการสื่อสารทางอื่น ทั้งคอมพิวเตอร์ ไปรษณีย์ โทรเลข โทรศัพท์ โทรสาร เครื่องมือ หรืออุปกรณ์ในการสื่อสารสื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือสื่อทางเทคโนโลยีสารสนเทศใด ในยุคดิจิทัลอีโคโนมีทั้งหมดที่เป็นนโยบายของรัฐบาลด้วย

“ถ้าปัญหา กสทช. อยู่ที่เรื่องธรรมาภิบาลหรือการใช้งบประมาณเกินเลย ก็ควรไปแก้จุดอ่อนตรงนี้ เช่นกำหนดเพดานงบแต่ละปีที่ใช้ได้ ไม่ใช่ให้ กสทช. กำหนดเองตามค่าธรรมเนียมที่เก็บได้มากขึ้นเรื่อยๆ รวมถึงการให้บอร์ด และ สำนักงานต้องเปิดเผยรายละเอียดการใช้จ่ายต่างๆทุกเดือน เพื่อให้สังคมร่วมตรวจสอบมากขึ้น เป็นต้น แต่ในร่าง พรบ.ใหม่ไม่เน้นเรื่องนี้เลย  ดังนั้นมันจะไม่แก้จุดอ่อนที่เป็นอยู่ สรุปคือแก้ไม่ตรงจุด ที่สำคัญควรถามความเห็นภาคสื่อ ประชาสังคม ผู้บริโภคด้วยว่าคิดเห็นอย่างไรต่อร่างนี้บ้าง เรื่องใหญ่ขนาดนี้ รัฐบาล ไม่ควรจะสรุปเอง” นางสาวสุภิญญา กล่าว

ส่วนในวันจันทร์ที่ 12 ม.ค. นี้ ในการประชุมคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์(กสท.) ครั้งที่ 2/2558 มีวาระสำคัญน่าจับตา  รายงานผลการดำเนินการพร้อมทั้งขอขยายวาระการดำรงตำแหน่งของคณะทำงานติดตามและกำกับดูแลการขยายโครงข่ายโทรทัศน์ภาคพื้นดินในระบบดิจิตอล  และการรายงานผลการดำเนินการติดตั้งโครงข่ายสัญญาณดิจิตอลทีวี ซึ่งปัจจุบันพบว่า โครงข่ายกองทัพบก และ องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย  ( ส.ส.ท.) ได้ดำเนินการวางโครงข่าย 25 สถานีตามเงื่อนไขใบอนุญาต ส่วน บมจ. อสมท.ได้ดำเนินการติดตั้งสถานีจำนวน 16 สถานี และกรมประชาสัมพันธ์ยังไม่ได้ดำเนินการติดตั้งแต่อย่างใด ซึ่งทั้งสองได้อยู่ระหว่างกระบวนการจัดซื้อจัดหาอุปกรณ์ นอกจากนี้มีวาระการอนุมัติผังรายการหลักประจำปี 2558 ช่อง 3HD ช่อง ONE ช่อง Bright TV รวมทั้งช่อง Nation TV และช่อง New TV ด้วย และเตรียมพิจารณาวาระ การจัดทำสัญญามาตรฐานในการให้ผู้อื่นเข้าร่วมดำเนินรายการ

ส่วนกรณี บ. โซลูชั่น คอนเนอร์ (1988) จำกัด (มหาชน) หรือ SLC เข้าถือหุ้นของ บ. เนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) นั้น ในวันจันทร์ที่ 12 ม.ค. นี้ก่อนการประชุม บอร์ด กสท. ตัวแทนผู้บริหารเครือเนชั่น จะขอยื่นหนังสือกับตน และ ผศ.ดร.ธวัชชัย จิตรภาษ์นันท์ เพื่อชี้แจงกรณีที่เกิดขึ้นดังกล่าว เวลา  9.00 น. ณ ตึกเอ็กซิมแบงค์…

ตอบโจทย์ ไทยพีบีเอส : ทุน “รุก” วาระร้อน “ปฏิรูปสื่อ”

ขอบคุณที่มา : ไทยพีบีเอส

‘เก๋’ชน‘บิ๊กตู่’ลั่นกสทช.ต้องอิสระ

“สุภิญญา” ชนรัฐนาวาตู่ ออกกฎหมาย  กสทช.เหมือนล้อหลังแซงล้อหน้า ทั้งที่ควรรอรัฐธรรมนูญใหม่ก่อน ยอมรับหลายฝ่ายไม่ปลื้ม ตอนนี้เหมือน “ไททานิค” ชนภูเขาน้ำแข็ง แต่ชี้ไม่ควรตัดอิสระรวบอำนาจ “เทียนฉาย-สารี” ลั่นคิดค่าโทร.เป็นวินาทีต้องทำถาวร ไม่ใช่โปรโมชั่น นัดทุกฝ่ายถก 13 ม.ค.ให้สำนึกถึงผู้บริโภค

น.ส.สุภิญญา กลางณรงค์ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ได้ทวีตข้อความถึงร่างพระราชบัญญัติองค์กรจัดสรรคลื่นความถี่และกำกับการประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม (กสทช.) ซึ่งเป็น 1 ในร่างกฎหมาย 8 ฉบับที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจดิจิทัลที่คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 6 ม.ค.ว่า ร่าง พ.ร.บ.นี้ยังต้องไปผ่านคณะกรรมการกฤษฎีกาและสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และรอร่างรัฐธรรมนูญใหม่อีก

“การปรับปรุงแก้ไขเปลี่ยนแปลง พ.ร.บ.กสทช.ควรต้องรอร่างรัฐธรรมนูญใหม่เสร็จก่อน จะได้รู้ว่ายังเป็นองค์กรอิสระหรือไม่ การผ่าน พ.ร.บ.ออกมาก่อนการมีรัฐธรรมนูญ เหมือนล้อหลังแซงล้อหน้า เพราะ กสทช.เป็นองค์กรที่มาจากรัฐธรรมนูญ ซึ่งตอนนี้ทราบว่าไอเดียการเปลี่ยนแปลง พ.ร.บ.กสทช.มีหลายแนวทางมาก ทั้งของกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที), สนช. และสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) สุดท้ายยังต้องรอดูความชัดเจนอีกครั้ง ระหว่างนี้ยังทำหน้าที่เหมือนเดิมไปก่อน ถ้าพ้นจากตำแหน่งเมื่อไหร่ค่อยมาแจ้งเพื่อทราบค่ะ” น.ส.สุภิญญาระบุ

กสทช.รายนี้ทวีตข้อความอีกว่า แม้ภาคสื่อวิทยุ-ทีวีจะไม่ค่อยปลื้ม กสทช.เท่าไหร่ แต่คิดว่าคงไม่เห็นด้วยกับร่าง พ.ร.บ.แก้ไข กสทช.อันใหม่ที่รวบการกำกับดูแลสื่อสารมวลชนด้วย ซึ่งในฐานะอยู่ในองค์กรที่ถูกปฏิรูป จะพูดอะไรก็ยาก คงต้องรอดูแนวคิดของภาคอุตสาหกรรมและวิชาชีพสื่อว่าคิดอย่างไรในขั้น สนช. และ สปช.ต่อไป แต่งานกำกับดูกิจการด้านโทรคมกับวิทยุโทรทัศน์ของไทยในปัจจุบันยังมีรายละเอียดที่ต่างกันมาก การหลอมรวมกันเลยฉับพลันไม่ใช่เรื่องง่าย

น.ส.สุภิญญาให้รายละเอียดว่า กิจการวิทยุเพิ่งเริ่มเข้าสู่กระบวนการรับใบอนุญาตนับพันๆ ราย และทีวีทั้งภาคพื้นเคเบิล ดาวเทียมเพิ่งเข้าระบบ ซักระยะจะลงตัวขึ้น วิทยุ เคเบิล และดาวเทียม เพิ่งปรับเปลี่ยนสถานะจากที่เคยอยู่นอกกฎหมายเข้าสู่ภายใต้การรับใบอนุญาตตามกฎหมายอย่างถูกต้องปีนี้เอง เมื่อจัดระบบให้วิทยุทีวีเข้าสู่การมีใบอนุญาตตามกฎหมายแล้ว จากนี้คือการกำกับดูแลที่สมดุล คือตัดวงจรนอกระบบ มาเฟีย การเก็บค่าคุ้มครอง และค่าต๋งทั้งหลาย สถานีที่ได้รับใบอนุญาตก็ต้องผ่านกระบวนการเดียวกันตามกติกาพื้นฐาน แต่อาจมีบ้างเรื่องที่องค์กรกำกับต้องเข้าไปจัดการแทรกแซง โดยเฉพาะช่วงต้น ซึ่งประเทศที่พัฒนาแล้วงานส่วนใหญ่ขององค์กรกำกับจะเป็นงานประจำ เพราะระบบทำงานแล้ว เว้นเรื่องนโยบายใหญ่ๆ ที่ต้องตัดสินใจ แต่ของเรายังต้องจัดระบบทุกเรื่อง

“ตอนนี้คณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ (กสท.) วางระบบ ออกประกาศ กติกา ไว้ครอบคลุมแทบทุกเรื่องแล้ว จากนี้คือต้องบังคับใช้กติกานั้นจริงจัง เมื่อบังคับใช้กติกาจริงจังสักระยะจนเป็นผล จะส่งผลให้อุตสาหกรรมต้องปรับตัวในการกำกับตัวเอง และกำกับกันเองมากขึ้นเหมือนในต่างประเทศ รัฐจะลดบทบาทลง ดังนั้นจะปรับเปลี่ยนโครงสร้างองค์กรหรือตัวกรรมการคงไม่สำคัญเท่าการต้องไม่ไปทำให้การวางระบบที่กำลังวางรากต้องสะดุดลง แล้วถอยหลังไปเริ่มใหม่ ดังนั้นระบบใบอนุญาตต้องเดินหน้าต่อ บนกติกาเดียวกันมีองค์กรกำกับคอยกำกับดูแลอย่างเป็นธรรมจนระบบของอุตสาหกรรมอยู่ตัว ผู้บริโภคเข้มแข็ง” น.ส.สุภิญญาระบุ

เธอยังยอมรับว่า การลดอำนาจของ กสทช.ให้เป็นเพียงกรรมาธิการหรือกรรมการในบอร์ดทั่วไปไม่ใช่ปัญหา แต่สิ่งที่สังคมเป็นห่วงคือเรื่องของธรรมาภิบาลและการตัดสินใจที่ดี ซึ่ง กสทช.เวลานี้เปรียบเสมือนเรือชนภูเขาน้ำแข็ง เราก็พยายามช่วยกันอุดรูรั่ว แต่ในความเป็นจริงเรือก็กำลังจมลงๆ จะเรียกให้ใครช่วยก็คงยาก แม้จะยอมรับปัญหาภายใน กสทช. และเห็นด้วยว่าควรถูกปฏิรูปหลายเรื่องโดยเฉพาะธรรมาภิบาล แต่ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดในร่าง พ.ร.บ.แก้ไข กสทช.อันใหม่ แม้ว่าไม่เห็นรายละเอียดร่างทั้งหมด แต่คิดว่ามีหลายประเด็นที่จะเป็นปัญหา ทั้งเรื่องความเป็นอิสระและการจัดสรรคลื่นธุรกิจที่ไม่ต้องประมูล

นายพรชัย รุจิประภา รมว.ไอซีที ยืนยันว่า กระทรวงไม่มีอำนาจในการตัดสินใจเรื่องการประมูล 4 จี เพราะอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบยังอยู่ที่ สำนักงาน กสทช. เนื่องจากตอนนี้ พ.ร.บ.ยังอยู่ในขั้นตอนของการแก้ไข ดังนั้น การดำเนินการเรื่องการประมูล 4 จียังคงเป็นตามแผนเดิมที่ กสทช.วางไว้ ส่วนความคืบหน้าการจัดตั้งคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ คาดว่าจะสามารถแต่งตั้งคณะกรรมการชั่วคราวแล้วเสร็จภายในเดือน ม.ค.นี้ เพื่อทำหน้าที่ขับเคลื่อนการทำงานตามนโยบายเศรษฐกิจดิจิทัล ระหว่างที่รอ พ.ร.บ.มีความชัดเจน โดยจะมีคณะกรรมการดิจิทัลฯ ทั้งสิ้นจำ 32 คน โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน, รองนายกฯ, รัฐมนตรี และปลัดกระทรวง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประธาน กสทช. รวมถึงตัวแทนภาคเอกชน

สำหรับข้อเสนอปฏิรูปการคิดค่าโทรศัพท์เคลื่อนที่ตามจริงเป็นวินาทีนั้น นายเทียนฉาย กีระนันทน์ ประธาน สปช. และ น.ส.สารี อ๋องสมหวัง ประธาน กมธ.ปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภค ได้ร่วมกันแถลงข่าว โดยนายเทียนฉายกล่าวว่า ข้อเสนอปฏิรูปค่าโทรศัพท์คิดเป็นวินาที สปช.ลงมติเห็นด้วยกับข้อเสนอของ กมธ.ปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภคว่าควรทำเป็นการถาวรและตลอดไป ไม่ใช่โปรโมชั่นให้เลือก และหวังว่า กสทช.จะทำหน้าที่กำกับดูแลให้มีมาตรการคุ้มครองผู้บริโภคให้ได้รับความเป็นธรรมจากการคิดค่าบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่โดยเร็ว

น.ส.สารีกล่าวว่า กสทช.ควรมีมาตรการทางกฎหมายที่จะกำหนดให้ผู้ประกอบการคิดค่าบริการตามที่ผู้บริโภคใช้งานจริงโดยไม่ปัดเศษ เพราะการออกรายการส่งเสริมการขายแม้เป็นทางเลือก แต่ก็เป็นภาระผู้บริโภคที่ต้องเปลี่ยนโปรโมชั่น และผิดไปจากวัตถุประสงค์ที่ สปช.ต้องการปฏิรูประบบการคิดค่าบริการโทรคมนาคมให้เกิดความเป็นธรรมแก่ผู้บริการ โดยในวันที่ 13 ม.ค. เวลา 13.30 น. กมธ.ปฏิรูปคุ้มครองผู้บริโภคฯ จะเชิญผู้ที่เกี่ยวข้อง คือ กสทช. บริษัทผู้ให้บริการ และตัวแทนองค์กรผู้บริโภคมาประชุมเพื่อหารือหาแนวทางการเปลี่ยนโครงสร้าง การคิดค่าโทร.เป็นวินาทีให้ครอบคลุมทั้งระบบต่อไป

 “สปช.ไม่อยากให้ผู้ประกอบการทำแค่ชั่วครั้งชั่วคราว แต่อยากให้เป็นอย่างถาวร ไม่ใช่แค่โปรโมชั่น เพราะถ้าในระยะเวลาโปรโมชั่นคิดค่าโทรศัพท์เป็นวินาที หากผู้บริโภคไม่มาใช้ ผู้ประกอบการก็จะอ้างผู้บริโภคอีก ดังนั้นผู้ประกอบการต้องมีความรับผิดชอบต่อผู้บริโภคด้วย” น.ส.สารีกล่าว

นพ.ประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา กรรมการ กสทช. ด้านคุ้มครองผู้บริโภคและส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของประชาชน กล่าวว่า ตาม พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯ 2553 ได้กำหนดห้ามผู้ประกอบการเอาเปรียบผู้บริโภคและค้ากำไรเกินควร ซึ่ง กสทช.ก็มีอำนาจกำหนดหลักเกณฑ์ โครงสร้างค่าบริการให้เป็นธรรมต่อผู้ใช้บริการและผู้ให้บริการ โดยคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะเป็นสำคัญ และคุ้มครองสิทธิเสรีภาพมิให้ถูกเอาเปรียบจากผู้ประกอบกิจการด้วย

“หาก กสทช.ผลักดันให้ค่ายมือถือคิดค่าบริการตามจริงเป็นวินาที เชื่อว่าจะส่งผลดีต่อผู้ใช้บริการแน่นอน” นพ.ประวิทย์กล่าว.

Back to Bangkok now.
Rather an intensive day in Yangon.
Really delighted that I could contribute to the process for pushing Broadcasting Bill in Myanmar by civil society despite still many obstacles in the House who will consider the draft Bill there.

Personally, it’s too good to be true to join a deep media dialogue in Burma and talking abt press freedom & media reform like today, after all.

Thanks to Press Council & DVB Multimedia in Myanmar for a kind invitation & hospitality.
The dialogue on Broadcasting Bill was inspiring indeed. More than happy to be a consultant for advocates & policy makers in Myanmar since we gone through such a process & debate in Thailand.

Such a brief trip this time, only 2 days, hope to learn more next trips and hear a new progress.

All the very best!
More collaboration soon.

cc: Lisa Brooten
กลับมาจากนครย่างกุ้งถึงมหานครกรุงเทพแล้ว ทริป 2 วันแบบกะทัดรัดเข้มข้น ดีใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการแนะนำการ่าง พรบ. กำกับกิจการกระจายเสียงและโทรทัศน์ของพม่า

รอบนี้รับเชิญไปแลกเปลี่ยนประสบการณ์การร่าง พรบ.กสทช. ให้กับกลุ่มสื่อก้าวหน้าที่ผลักดันร่าง Broadcasting Bill รอบหน้าเขาบอกว่าอาจจะชวนเราไปแลกเปลี่ยนกับตัวแทน สส. ของสภาล่างที่กำลังพิจารณาร่าง พรบ.ฉบับนี้อยู่บ้าง หลังจากร่างผ่านสภาสูงมาแล้ว

โดยภาพรวม กลุ่มสภาการสื่อสารมวลชนและสื่อหัวก้าวหน้าในเมียนมาร์ยังไม่ค่อยพอใจร่าง Broadcasting Bill ฉบับนี้เพราะเขียนเอื้อสื่อรายเดิมของรัฐมากกว่าเปิดโอกาสให้รายใหม่

เหลือเวลาอีก 2 เดือน เขาคุยกันเองว่าจะต้องเดินสายทำความเข้าใจกับ สส. หรือ parlianentarians ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้าน แต่ตอนนี้พม่าเองก็มีงานหลายเรื่องมาก

แม้แต่พรรค NLD ของนางอองซานซูจีเองก็มีงานวาระเรื่องอื่นๆเต็มมือ ทำให้วาระการปฏิรูปสื่อเพื่อสร้างกลไกการจัดสรรคลื่นและการปฏิรูปสื่อเพื่อการกำกับดูแลในมิติใหม่ จึงยังไม่ใช่วาระหลักนัก

ฟังเรื่องราวบ้านเขาทั้งปัญหา อุปสรรค ประเด็นที่ถกเถียงกัน ก็คล้ายพัฒนาการในบ้านเรา ฟังแล้วเกิดแรงบันดาลใจ อยากอาสาไปเป็น consultant ให้ภาคประชาสังคมในพม่าที่กำลังขับเคลื่อน รณรงค์ ล็อบบี้ กระบวนการผลักดันกฏหมายคล้าย พรบ. กสทช.

กระบวนการที่เขากำลังทำ รวมถึง debate ต่างๆ บ้านเราเคยผ่านประสบการณ์นั้นมาแล้ว

ในวงวันนี้กับสื่อพม่าในย่างกุ้ง หลายคนเป็นนักโทษการเมืองติดคุกมาแล้วในอดีต หลายคนหนีการปราบปรามหลังปี 1988 พลัดถิ่นไปปักหลักต่างแดน

จริงๆ Too (sadly) good to be true. ที่พม่ามาถึงวันนี้ได้ เป็น reconciliation หรือยุคแห่งการปรองดองของจริง อุปสรรคยังอีกมาก หนทางอีกยาวไกล แต่ในที่สุดความเปลี่ยนแปลงก็เกิดขึ้นได้แบบฉับพลันหลังสั่งสมการต่อสู้และความเจ็บปวดมานานนับทศวรรษ

งานนี้ไปกับคุณกวี จงกิจถาวร อดีตบรรณาธิการ นสพ. The Nation ด้วย ผู้เชี่ยวชาญเรื่องอาเซียน ได้ฟังข้อมูลเยอะเลย แม้คุณกวีจะมาพม่าหลายครั้งแล้วหลังเปิดประเทศ แต่ก็ยังมีชื่อใน blacklist ต้องโทรหาเจ้าภาพช่วยเคลียร์ให้

รีบไปรีบกลับ รอบหน้าคงมีเวลาได้เรียนรู้มากกว่านี้

รอบนี้ทางฝั่งพม่าเป็นเจ้าภาพเชิญ ดูแลค่าใช้จ่ายในการเดินทาง จึงไม่ได้ใช้งบ กสทช.

จะเสนอให้ สนง. สำนักที่ทำงานเรื่อง ASEAN อยู่ เชิญองค์กรสื่อของพม่าที่กำลังผลักดัน พรบ.สื่อในยุคปฏิรูปมาพูดคุยกับสื่อโทรทัศน์ของไทยบ้าง คงน่าสนใจดี และมีประโยชน์ในการถอดบทเรียนทั้ง 2 ประเทศ

ไว้หายเหนื่อยค่อยมาเล่าข้อมูลเพิ่ม ยังตื่นเต้นไม่หายที่ได้ไปพม่าในบทบาทแบบนี้

จากอดีตที่เคยไปร่วมประท้วงท่านอนตายเป็นศพหน้าสถานทูตพม่ากับกลุ่ม NGOs สิทธิมนุษยชน วันนี้ได้ร่วมเวทีสานเสวนาเรื่องเสรีภาพสื่อและการปฏิรูปสื่อของรัฐแบบสบายๆในเมืองย่างกุ้ง ท่ามกลางผู้เข้าร่วมที่เคยเป็นนักโทษการเมืองมาก่อน เหมือนๆจะ surreal แต่คือความเป็นจริง

ขอเอาใจช่วยให้พม่า/เมียนมาร์เดินไปได้ด้วยดี มีอะไรพอช่วยได้ก็ยินดียิ่งค่ะ

ศึกช่อง3เดิมพันอนาคต”กสทช.” : โพสต์ทูเดย์
โดย…ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย, เจษฎา จี้สละ

กลายเป็นประเด็นร้อนขึ้นมาทันทีสำหรับการงัดข้อกันระหว่างคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ(กสทช.) กับ สถานีวิทยุโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง 3 ภายหลังคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์……. อ่านต่อได้ที่ : http://bit.ly/1wsuwEp

ปฏิรูป กสทช. เพื่อการปฏิรูปสื่อ

ขอบคุณที่มา: สำนักข่าวอิศรา

วันที่ 3 สิงหาคม  ที่อาคารสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ถนนสามเสน มีการจัดเวทีราชดำเนินเสวนา เรื่อง ”ปฏิรูปกสทช. เพื่อการปฏิรูปสื่อ” ตามโครงการ 60 ปี สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย “ปฏิวัติคนข่าว ปฏิรูปสื่อ”ของสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จัดร่วมกับศูนย์ศึกษาจริยธรรม กฎหมาย และนโยบายสื่อ และสถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย โดยมีวิทยากรร่วมเสวนาได้แก่ นางสาวสุภิญญา   กลางณรงค์ กรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ(กสทช.) , นางภัทรา  โชว์ศรี ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบการเงินที่ 6 สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน(สตง.) ,  นางสาวสุวรรณา  สมบัติรักษาสุข ประธานคณะอนุกรรมการด้านกฎหมายและนโยบายสื่อ ศูนย์ศึกษาจริยธรรม กฎหมาย และนโยบายสื่อ สถาบันอิศรา และนายวรพจน์  วงศ์กิจรุ่งเรือง อาจารย์คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดยมีนายประดิษฐ์   เรืองดิษฐ์ นายกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เป็นผู้ดำเนินรายการเสวนา

นางสาวสุวรรณา กล่าวถึงการปฏิรูปสื่อหมายถึงการปรับปรุงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของรัฐ การผ่อนคลายการผูกขาดของรัฐ กระจายการถือครอง เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสื่อและก่อให้เกิดการแข่งขันโดยบริสุทธิ์เสรีเป็นธรรม โดยมีเป้าหมาเพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการผูกขาด ให้หลักประกันในการสื่อสารของคนทุกกลุ่มในสังคม และสร้างมาตรฐานของเนื้อหารายการ อย่างไรก็ตามการปฏิรูปไม่ใช่แค่เรื่องของการที่สื่อไม่มีจริยธรรม เพราะถ้าคิดแค่เรื่องนี้ไม่สามารถตอบโจทย์สังคมได้ทั้งระบบ

“ทำไมเราต้องพูดถึงกสทช.  เพราะสื่อมีหลากหลายช่องทาง แต่สื่อวิทยุและโทรทัศน์ต้องใช้คลื่นความถี่ที่เป็นทรัพยากรของชาติที่มีจำกัด เราจึงจับประเด็นของกสทช. เพราะคลื่นความถี่ที่กสทช.กำลังดูแลมีจำนวนจำกัดต้องทำให้เกิดการแข่งขันที่มีความมีเสรีและเป็นธรรม ตามพระราชกฤษฎีกาสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) ที่ระบุการมีคณะกรรมการสรรหาการปฏิรูปสื่อที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้จากทั้งหมด11หัวข้อ”

สำหรับภารกิจในการปฏิรูปสื่อ นางสาวสุวรรณา กล่าวว่า มีอยู่ 3 ด้าน 1.การกระจายการถือครองคลื่นความถี่ตรงตามเจตนารมณ์หรือไม่ 2.ประชาชนได้เข้าถึงอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมตามรัฐธรรมนูญหรือไม่ 3.การแข่งขันที่เสรีและเป็นธรรม  นี่คือประเด็นที่สังคมต้องจับตา จึงคิดว่ากสทช.ยังมีความจำเป็นยังคงต้องคงอยู่ต่อไป แต่มีบางอย่างที่ต้องแก้ไข

“เคยเป็นอนุกรรมการยกร่างกฎหมายการประกอบกิจการฯ และรู้ปัญหาของวิทยุกระจายเสียงจึงมีโอกาสจับตาดูกสทช.มาโดยตลอด และที่มาของการยกร่างกฎหมายฉบับนั้นอยู่บนแนวคิดว่าต้องคลี่นความถี่วิทยุมีได้ 524 คลื่นในทั่วประเทศ และใน524คลื่น แบ่งเป็นของกรมประชาสัมพันธ์100กว่าคลื่น กองทัพบก 100 กว่าคลื่น  อสมท.62คลื่น ถามว่า นี่คือทรัพยากรไม่มีเอกชนและประชาชนเป็นเจ้าของเลย ดังนั้นเราต้องการการกระจายการถือครอง 524 คลื่น และวันนี้ต้องถามว่า หน่วยงานเหล่านั้นมีความจำเป็นหรือไม่ที่ต้องมีคลื่นเหล่านี้และท่านสามารถลดการถือครองรวมกันเหลือ 209 คลื่นได้หรือไม่  แต่ผลปรากฏว่า วันนี้เรามีวิทยุเป็นหมื่นๆคลื่นทั้งที่ 524 คลื่นยังไม่ได้รับการจัดสรรและยังคงอยู่ การกระจายคลื่นหลักยังไม่เกิดขึ้น ถ้ากสทช.ทำงานภายใต้การยกร่างนั้นง่ายๆเลย”

นางสาวสุวรรณา กล่าวอีกว่า ไม่คิดว่าเราจะเกิดภาวการณ์ที่วิทยุชุมชนเกิดขึ้นเป็นหมื่นคลื่น แล้วเราจะจัดสรรให้เราอยู่กันอย่างมีความสุขได้อย่างไร ซึ่งเราเข้าใจว่าเมื่อเกิดกสทช.ตามพ.ร.บ.จัดสรรคลื่นความถี่แล้วจะจัดการ 524 คลื่น แต่ท่านไม่ได้ทำเลยแม้แต่นิดเดียว

ส่วนเรื่องทีวีดิจิตัลมี48ช่องใหม่ นางสาวสุวรรณา กล่าวว่า มีการจัดสรรช่องธุรกิจไปแล้ว 24 ช่อง ยังเหลือชุมชนอีก12ช่อง ที่ยังไม่มีพูดถึง และไม่ต้องพูดถึงช่องสาธารณะที่มีการจัดสรรไปแล้วบางส่วน แต่ขณะนี้มีคนวิเคราะห์ว่า ช่องธุรกิจ24ช่องกำลังจะตายและไปไม่รอด นี่คือผลงานที่กสทช.มองแต่ผลงานข้างหน้าโดยไม่มองปัญหาข้างหลัง

“ขณะนั้นผู้ยกร่างกฎหมายมองว่า ช่องอนาล็อค 6 ช่องในปัจจุบันควรกระจายให้ชุมชนและบริการสาธารณะ และธุรกิจโดยสัดส่วนที่เป็นธรรม จึงมีคนสงสัยว่ามีการแบ่ง12ช่องสาธารณะแบ่งเพื่ออะไร  อยากจะบอกว่ากสทช.ไม่ได้ใช้และตีความกฎหมายที่ให้อำนาจกสทช.ดำเนินการ แต่กลับดำเนินการตามที่ท่านคิดว่าอยากทำโดยลืมนึกว่ากฎหมายมีหลักการใช้และการตีความกฎหมาย”

เปิดละเอียดโครงสร้างกสทช.

สำหรับเรื่องการแข่งขันเสรีที่เป็นธรรม ระบุตามกฎหมายว่า ต้องป้องกันในส่วนของการถือครองเพื่อการแข่งขันแสรีและเป็นธรรม นางสาวสุวรรณา กล่าวว่า ไม่เห็นว่ากสทช.จะทำอะไร  วันนี้เปิดทีวีดิจิตัลก็มีการถือครองสิทธิ์ข้ามสื่อ จะเห็นว่าสื่อหนังสือพิมพ์ไปถือครองทีวีดิจิตัลครบถ้วนแล้ว แล้วจากนี้กสทช.จะเก็บไปตัดสินเหมือนที่ปล่อยให้มีวิทยุชุมชนเป็นหมื่นคลื่นหรือไม่ ก็คาดหวังว่าจะไม่ทำแบบนั้น

“ประเด็นปัญหาที่นำไปสู่การปฏิรูปกสทช. คือเรื่องการบริการจัดการ ที่ต้องดูเรื่องแผนแม่บทกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ที่เป็นปัญหามาก ดูโครงสร้างสำนักงานกสทช.  โครงสร้างบุคลากร กฎระเบียบ และเรื่องงบประมาณ ซึ่งจากการตรวจสอบจากเว็บไซต์ของกสทช.ระบุว่า ต้องมีการเปิดเผยข้อมูลของกสทช.สู่สาธารณะ แต่กลับไม่พบรายงานประจำปีในเว็บไซต์จนต้องตามหาหนังสือสรุปรายการงาน2เล่มของกสทช. พบว่าโครงสร้างของกสทช.มีทั้งหมด46สาย  โดยงานกำกับดูแลวิทยุ ทีวีดิจิติล ทีวีดาวเทียม เขามีคน1,083คน มีผู้บริหารระดับต้น 70 คน พนักงานปฏิบัติการระดับสูง 310 คน พนักงานปฏิบัติการระดับต้น68คน และพนักงานสัญญาจ้างอีกว่า 300 กว่าคน และพนักงานที่ไม่รวมผู้เชี่ยวชาญก็มีประมาณ 900กว่าคน จึงทำให้กสทช.มีโครงสร้างที่หัวใหญ่กว่าหาง และมีข้อมูลระบุข้อมูลว่าใน46สายงาน  มีคนดูแลงานด้านกิจการวิทยุและโทรทัศน์เพียง 264คน  มี64คนในการออกใบอนุญาต และคนดูแลการใช้คลื่นวิทยุและโทรทัศน์ 14 คน ซึ่งมีคนแค่นี้ไม่เพียงพอ”

เรื่องการใช้จ่ายบุคลากรทั้ง 1,083 คน นั้น นางสาวสุวรรณา กล่าวด้วยว่า ใช้งบประมาณปี 2556 จำนวน 634 ล้านกว่าบาท  พนักงาน 1 คนกินเงินเดือน 48,000 บาท/เดือน มีค่าตอบแทนกสทช.ประมาณ 270,000 บาท บำเหน็จอัตราเฉลี่ย 79,000บาท  และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเบี้ยประชุมของกรรมการ 50 ล้านบาท ค่าเดินทางไปต่างประเทศ 32 ล้านบาท ค่าจ้างเหมารายการจัดอีเวนท์ 274 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายใจการประชาสัมพันธ์ 180 กว่าล้าน ค่าจ้างที่ปรึกษา 329 ล้านบาท เงินบริจาคและการกุศล 99 ล้านบาท นี่คือข้อมูลอ้างอิงจากหนังสือรายงานประจำปีของกสทช.  และนอกจากนี้ยังมีข้อมูลจากสำนักข่าวอิศรา เรื่องการใช้จ่ายปี56 ในส่วนของค่าใช้จ่ายของอนุกรรมการและคณะทำงานของกสทช. 840 คน  ประมาณ 49ล้านบาท

ฉะนั้นแนวทางขับเคลื่อนการปฏิรูประยะสั้น สังคมต้องช่วยกันตรวจสอบในความมีธรรมาภิบาล ประกอบกับการประเมินการใช้งบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ และกสทช.เองก็ต้องไม่ทิ้งแนวคิดในการปฏิรูปสื่อ แต่ตนยืนยันว่า กสทช.ยังต้องเป็นองค์กรอิสระแบบนี้ แต่จะอิสระอย่างไรก็ต้องไม่ทิ้งเรื่องการแก้ปัญหาโครงสร้างการผูกขาด ให้หลักประกันการมีเสรีภาพเข้าถึงของคนทุกกลุ่ม และสร้างมาตรฐานเนื้อหาสาระที่หลากหลาย ส่วนระยะยาวต้องปรับแก้กฎหมายเพื่อสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันและอนาคต และต้องเป็นองค์กรที่โปร่งใสตรวจสอบได้

นอกจากนี้ ประธานคณะอนุกรรมการด้านกฎหมายและนโยบายสื่อฯ ยังเสนอแนวคิด “ฉันทามติ” ว่า น่าจะถูกนำมาใช้ในการทำงานขององค์กรอย่างกสทช. หมายความว่า คน 11 คน (กรรมการกสทช.) ต้องออกมติให้ได้ให้เป็นเอกฉันท์ เพราะทุกวันนี้แพ้ 1 เสียงก็แพ้แล้ว และผู้บริโภคเป็นเสียงข้างน้อยเสมอ พร้อมกันนี้ยังสนอให้แยกองค์กรให้เล็กลงเป็น 2 องค์กร ใช้งบประมาณอย่างมีประสิทธิภาพ องค์กรหนึ่งกำกับโทรคมนาคม และอีกองค์กรก็กำกับดูแลวิทยุและโทรทัศน์

ให้คะแนนกสทช.เรื่องกำกับดูแลสอบตก

ขณะที่นางสาวสุภิญญา  กล่าวยอมรับว่า การกำกับดูแลกสทช.น่าจะติดลบ แต่การจัดสรรคลื่นถือว่าเป็นเรื่องเด่น เพราะมีแรงงจูงใจเป็นผลประโยชน์ทางธุรกิจ จะเห็นจากการจัดสรรคลื่น 2100 ของโทรศัพท์มือถือ ที่ทำให้รัฐได้งบประมาณต่ำ และเปลี่ยนเป็นคลื่น UHFของทีวี อันนี้ได้งบสูงแต่จะทำให้เอกชนอยู่ได้หรือไม่ต้องดูต่อไป

“กรณีมีการวิจารณ์ว่า กสทช.แตะเรื่องปฏิรูปสื่อของรัฐน้อย แม้จะมีการออกแบบไว้แล้ว แต่ส่วนของทีวีมีการทำอยู่แต่หาโจทย์ที่วินวินไม่ได้” กรรมการกสทช. กล่าว และว่า แม้กสทช.จะสอบไม่ตก แต่อาจจะได้คะแนนไม่ดี แต่เรื่องการกำกับดูแลอาจจะสอบตก เพราะในกิจการโทรทัศน์รายใหม่อยากจะเข้ามามาก แม้รายเดิมก็พยายามจะถ่วงก็ตาม และไม่อยากให้กำกับ พร้อมกับยอมรับว่างานยุทธศาสตร์สำคัญของกสทช.มีบุคลากรน้อย แต่งานบริการกลับมีคนมากกว่า  เงินมีเยอะแต่ไม่เป็นไปตามภารกิจที่ต้องได้รับการปฏิรูป

นางสาวสุภิญญา กล่าวว่า  ถ้าจะต้องปฏิรูปกสทช. หากจะต้องแก้กฎหมาย ต้องให้น้ำหนักเรื่องการกำกับดูแลมากขึ้น เพราะไม่มีใครอยากทำตรงนี้ สัดส่วนของคนที่เข้าไปในกสทช.รู้เรื่องสื่อก็มีน้อย เพราะพูดเรื่องสิทธิเสรีภาพ จริยธรรมกับกรรมการคนอื่นต้องใช้เวลานานถึง 2 ปี เพราะคนเชี่ยวชาญด้านสื่อในกสทช.มีน้อยมาก หากจะแก้กฎหมายควรมีผู้เชี่ยวชาญด้านนั้นจริงๆ เข้ามา ต้องได้คนที่เข้าใจเรื่องสื่อสารมวลชน ทำเรื่องกำกับดูแลให้เป็นรูปธรรม มีการวัดผลแบบ KPI  แม้กฎหมายเขียนให้ถอดถอนกสทช.ได้ แต่ก็ไม่เกิดขึ้นจริง ดังนั้นต้องแก้กฎหมายให้กลัว

หนุนเผยบัญชีทรัพย์สินของกสทช.

ส่วนเรื่องธรรมาภิบาล กรรมการกสทช. กล่าวยอมรับ มีปัญหามากในระดับบอร์ดและพนักงาน ท้ายที่สุดทางแก้ต้องแก้เรื่องรายได้ของกสทช.ที่รายได้สูงมาก และการออกแบบให้อิสระเกินไปก็ทำให้ฟุมเฟื่อยและใช้ไม่ถูกจุด อย่างไรก็ตามคิดว่า เจตนาของการมีองค์กรอิสระเพื่อกำกับดูแลอย่างกสทช.ยังคงต้องมีอยู่ ดีกว่าการไปเป็นหน่วยงานรัฐ

“หากจะปรับแก้กสทช.จริงๆ ต้องซ่อมจุดอ่อนว่าจะยึดโยงอำนาจตรวจสอบ ง ต้องเขียนล็อคเรื่องลงมติเรื่องฉันทามติแทนการโหวตเสียงข้างน้อย และต้องมีกรรมการ11คนอย่างอิสระ ต้องดูเรื่องการเขียนกฎหมายไม่ควรให้ข้างมากเกิน 1 เสียงก็ชนะ รวมถึงอาจจะต้องแก้กฎหมายให้ชัดเจนเรื่องเปิดเผยบัญชีทรัพย์สินของกสทช.ให้สังคมรับทราบเพื่อให้เกิดการตรวจสอบ”

สตง.ติงกสทช.คนกองอยู่ในงานบริหาร

ด้านนางภัทรา กล่าวถึงบทบาทขอสตง. ในส่วนของกสทช.ไม่ได้ดูแค่การใช้จ่ายเงิน เพราะเป็นหน่วยงานพิเศษต้องมองในภาพของการดำเนินงานด้วย จึงเป็นหน่วยที่ดูกฎหมาย โครงสร้างการบริหารบุคคล มองถึงยุทธศาสตร์ แผนแม่บท โครงสร้างบุคลากรอย่างไรก็ตามรายงานผลปฏิบัติงานปี 2556 เป็นรายงานที่สตง.ยังไม่ได้รับรองและแสดงความเห็นจากสตง. จึงขอให้กสทช.รอเพื่อให้นำส่วนของสตง.เข้าไปใส่ด้วย เพราะต้องยอมรับว่า ตัวเลขหลายตัวสูงขึ้นมาก

ส่วนของบำเหน็จที่มีการสงสัยว่า เป็นโบนัสนั้นยืนยันว่า ไม่ใช่เงินโบนัส แต่เป็นการสำรองไว้ในวันเกษียณ ฉะนั้นไม่เกี่ยวว่า เป็นโบนัส ส่วนที่ถามว่าค่าใช้จ่ายที่ตัวเลขสูงขึ้นนั้นยกให้เป็นครดิตของสำนักงานกสทช.  เพราะหลังจากสตง.ตรวจสอบและพูดคุยกันก็มีความพยายามจะลดลงมา เพราะตั้งแต่ปี2555 หลังจากเราแจ้งว่าเราตรวจเจออะไร เรื่องจ้างที่ปรึกษา อนุกรรมการ การเดินทางไปต่างประเทศ และการบริจาค ที่สูงมากก็มีการลดลง

“เรื่องการใช้จ่ายเงินของกสทช.เราจับมาตั้งแต่ปี 2553-2556เรียงกัน พบว่าบางจุดลดลง แต่สิ่งที่กำลังมอง มองเรื่องการจัดงานอีเว้นซ์หลายๆ งานที่กสทช.สามารถทำเองได้ แต่กลับจ้างบริษัทภายนอกเพื่อให้การทำโปร่งใสมากขึ้น เพราะตรวจสอบยาก เนื่องจากมีใบเสร็จใบเดียวแล้วจบ จึงอยากให้ทำงานด้วยตัวเอง และกระจายคนมาออกสู่การปฏิบัติมากกว่านี้  ไม่ใช่กองอยู่ในงานบริหาร เพราะถ้าเทียบสตง.มีคน 2,000 กว่าคน แต่กสทช.พันกว่าคนดูแลแค่สื่อเท่าน้้น ดังนั้นต้องแสดงถึงประสิทธิภาพในการทำงานของกสทช. โดยคำนึงถึงการมีธรรมาภิบาล และการตั้งอนุกรรมการ ที่ปรึกษา ต้องไม่มาโดยระบบโควตา”

จี้กสทช.เปิดเผยข้อมูลให้เร็ว

จุดที่กสทช.ต้องปรับปรุงแก้ไข ผอ.สำนักตรวจสอบการเงินที่ 6 สตง. กล่าวว่า คือการเปิดเผยข้อมูล เพราะกฎหมายระบุแล้วว่า จะต้องเปิดเผยอะไร แต่การปฏิบัติการเปิดเผยยังไม่เป็นไปตามกฎหมายกำหนดและล่าช้ามาก ซึ่งสตง.พูดถึงเรื่องนี้ในรายงานด้วย เพราะเมื่อใดที่ให้มีการเปิดเผยข้อมูลจะทำให้คนที่คิดทำอะไรนอกลู่นอกทางลำบาก ซึ่งจะไม่ใช่แค่สตง.เท่านั้นที่จะติดตามตรวจสอบกสทช.

“จ่ายเท่าไรไม่ว่า แต่จ่ายแล้วต้องเห็นผลงาน งานคืออะไรกับการจ่ายขนาดนั้น สตง.พยายามดูแล กสทช.อย่างมากๆ ตาของทุกคนสำคัญมากกว่า เพราะตาของสังคมที่จะช่วยกันตรวจสอบกสทช.  เพราะประโยชน์จะตกกับเราทุกคนและคิดว่า กสทช.ควรมีตัวชี้วัดประสิทธิภาพการทำงานที่ชัดเจน ถ้าเกณฑ์ไม่ผ่านควรต้องมีมาตรการยังไงบ้าง คิดว่ายังต้องมีการแก้ไขกฎหมายของกสทช. แต่คิดว่ากสทช.ยังคงต้องมีอยู่  ”

นางภัทรา กล่าวอีกว่า กสทช.เป็นหน่วยงานเดียวในประเทศไทย ที่บริหารจัดการการเงินของตัวเองและใช้จ่าย คิดโครงการก็เขียนงบเอง แล้วเหลือเท่าไรก็ส่งเป็นรายได้เข้าแผ่นดิน ฉะนั้นคิดว่า จากนี้รายได้ไม่ว่าจะเป็นเท่าไร จะได้จากการเปิดเลขหมายเลขละ 2 บาท หรือกี่เปอร์เซ็นต์ ให้นำส่งแผ่นดินและให้สำนักงานฯ ตั้งโครงการและงบฯขึ้นมา ซึ่งอาจจะมีช่องทางทางกฎหมายให้ดีกว่าหน่วยงานทั่วไป

“ไม่ใช่ว่าสำนักงบประมาณอยากจะตัดก็ตัด ดังนั้นต้องให้อิสระกับกสทช.  เพราะรัฐธรรมนูญไม่ได้ยกเว้นว่าหน่วยงานไหนจะสามารถอยู่นอกกรอบวินัยการเงินการคลัง แต่พ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ฯสามารถเขียนให้ท่านหลุดกรอบนี้ได้”

จับตาการจัดสรรคลื่นความถี่

สุดท้ายนายวรพจน์ กล่าวแสดงความเห็นด้วยที่มีกสทช.อยู่ แต่อยากฝากประเด็นให้จับตาการจัดสรรคลื่นความถี่ที่เปลี่ยนจากสัมปทานของหน่วยงานรัฐกลับมาจัดสรรใหม่ ที่ต้องดูเรื่องหลักเกณฑ์ความจำเป็นที่อยู่ในกระบวนการพิจารณาว่า คลื่นกำหนดอายุกี่ปี รอดูว่าจะได้จัดรสรรเมื่อไร รวมทั้งการให้ใบอนุญาติทีวีสาธารณะไม่มีการออกหลักเกณฑ์ประกวดคุณสมบัติและไม่ผ่านการทำประชาพิจารณ์จากสังคม เราอาจจะเห็นหน่วยงานรัฐเข้ามา อาจจะทำให้เกิดการแข่งขันไม่เป็นธรรม ส่วนการปฏิรูประดับเนื้อหาจะทำอย่างไรที่จะสนับสนุนผู้ผลิตสื่อที่หลากหลายยิ่งขึ้น รวมทั้งจะกำกับดูแลเนื้อหาทีวีช่องธุรกิจยังไง เพราะปัจจุบันพบว่าบ างรายการได้ช่องข่าวไป แต่ก็ทำข่าวกอสซิบบันเทิง ข่าวดารา

อาจารย์คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มธ. ยังตั้งข้อสังเกตว่า มีใครเคยเห็นการนำงานวิจัยของกสทช.ที่ใช้งบประมาณจำนวนมากจัดทำขึ้นเว็บไซต์ของกสทช.หรือไม่ มีใครเคยเห็นเอกสารวิจัยมาแสดงในงานการทำประชาพิจารณ์ของกสทช.หรือไม่ ว่าอยู่ที่ไหน

“ผมก็ไม่เคยเห็นเลย ทั้งที่ทราบมาว่า ใช้เงินทำวิจัยมากถึง 330 ล้านบาทในการจ้างที่ปรึกษาทำเรื่องนี้เมื่อปี2556 และมีข่าววงในจากเพื่อนนักวิชาการที่ไปรับงานวิจัยของกสทช.ระบุว่า บางโปรเจคงบวิจัยสูงถึง 10-20 ล้านบาท รวมถึงงบดูงานต่างประเทศ แต่พบว่า ไมใช่เฉพาะคนที่วิจัยไปต่างประเทศเท่านั้น แต่มีคนของกสทช.ต้องไปด้วย และคนที่ไปด้วยกลับฟังภาษาอังกฤษยังไม่ได้ ก็เหมือนลักษณะหมุนๆกันไป”

ส่วนประเด็นของการตั้งอนุกรรมการ นายวรพจน์  ถามว่ามีความเชี่ยวชาญจริงหรือไม่ในการเข้ามาเป็น หรือเป็นเพียงความชอบของกสทช.แต่ละคนเท่านั้นในการใช้โควต้าในการเลือก เพราะถ้ามีการเปิดเผยข้อมูลเรื่องพวกนี้ เราจะรู้ว่าใครทำงานใครไม่ทำงาน เพราะทราบมาว่าเบี้ยประชุมครั้งละ 8,000 บาท บางคนพูดกันคนละ 2 นาที ก็รับเงินเบี้ยประชุม ซึ่งการมีอนุกรรมการมากเกินไปก็ไม่เกิดประโยชน์ รวมถึงมีข่าวว่าจะปรับเบี้ยประชุมเพิ่มเป็น 15,000 บาท เพราะอนุกรรมการบางคนมาถึงก็แค่เปิดอ่านแฟ้มที่เจ้าหน้าที่กสทช.เตรียมไว้ในที่ประชุมแล้วก็พูดโดยไม่ทำการบ้านมาก่อน ดังนั้นคิดว่า ต้องพิจารณาว่างานเรื่องไหนสำคัญและจำเป็นที่ควรมีอนุกรรมการ

“เรื่องงบฯ เดินทางไปดูงานที่ต่างประเทศ ฝากกรรมการกสทช.ช่วยแชร์ประสบการณ์จากไปต่างประเทศให้สังคมได้รับทราบบ้าง เพราะมีมูลค่าสูง จะได้รู้ว่าท่านได้ทำอะไรในการทำนโยบายบ้าง  รวมทั้งต้องการให้กสทช.เป็นองค์กรที่มีพื้นที่ถกเถียงและผลิตนโยบาย โดยการดึงการมีส่วนร่วมจากผู้มีส่วนได้เสียเข้าไปมีส่วนร่วมถกเถียงก่อนออกนโยบาย ไม่ใช่แค่การเข้าไปควบคุมแล้วสั่งการเท่านั้น  เพราะบางประกาศที่มีผลกระทบก็ไม่ได้เกิดจากการมีส่วนร่วม”

ค้านกสทช.ทุ่มเงิน 184 ล้านซื้อพื้นที่่พีอาร์

นายวรพจน์ กล่าวถึงการใช้เงินซื้อพื้นที่ประชาสัมพันธ์ 184 ล้านบาทของกสทช.ด้วยว่า สื่อที่รับเงินจากกสทช.จะทำหน้าที่ได้เต็มที่ได้อย่างไร เพราะลงข่าวประชาสัมพันธ์โจมตีฝ่ายที่เห็นต่างจากกสทช. ไม่ต่างจากข่าวที่กสทช.เขียนเอง จึงขอฝากสื่อไปดูแลตรวจสอบกันด้วย รวมทั้งกสทช.เป็นแหล่งทุนหลักในการทำวิจัย ทำให้นักวิชาการไม่กล้าวิจารณ์กสทช.  อาทิ ผลิตงานวิจัยออกมาเรื่องประมูลคลื่น 3จี ผู้รับงานวิจัยไม่ได้ออกมาพูดเลยว่ากสทช.นำไปใช้ตรงกับที่ท่านวิจัยหรือไม่

“พอเห็นเราออกมาวิจารณ์ก็อัดเรากลับ แทนที่จะเปิดพื้นที่สาธารณะ แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือการฟ้องร้อง สุดท้ายตนอยากเห็นกสทช.ยึดมั่นในการปฏิรูปสื่อมากกว่าโอนเอียงไปกับอำนาจต่างๆ”

ขอเชิญร่วมงาน

การประชุมเพื่อปรึกษาหารือนโยบายด้านการคุ้มครองผู้บริโภคและสิทธิเสรีภาพในการสื่อสารของประชาชน

เรื่อง “ทิศทางการปฏิรูปสื่อที่ควรเป็น”

วันพฤหัสบดีที่ ๗ สิงหาคม ๒๕๕๗  ณ โรงแรมสุโกศล กรุงเทพมหานคร

                                          —————————————-

๑๓.๐๐ – ๑๓.๑๕ น.      กล่าวเปิดงาน

โดย นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์

กสทช. ด้านคุ้มครองผู้บริโภคและส่งเสริมสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

กิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์

นายประวิทย์ ลี่สถาพรวงศา

กสทช. ด้านคุ้มครองผู้บริโภคและส่งเสริมสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

กิจการโทรคมนาคม

๑๓.๑๕ – ๑๕.๐๐ น.      แนวทางการจัดสรรคลื่นความถี่ในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ :

                            คลื่นความถี่ในยุคสัมปทาน – คลื่นความถี่สำหรับสาธารณะ-ธุรกิจ-ชุมชน

                            ผู้นำเสนอ :   ดร.จิรพร วิทยศักดิ์พันธุ์           คณบดี คณะการสื่อสารมวลชน

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

นางสาวสุวรรณา สมบัติรักษาสุข ผู้จัดการสถานีวิทยุจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ผู้อภิปราย : นายเจริญ ถิ่นเกาะแก้ว           สมาคมผู้ประกอบการวิทยุท้องถิ่นไทย

ดร.สิขเรศ ศิรากานต์              นักวิชาการด้านสื่อ

๑๕.๐๐ – ๑๕.๑๕ น.      พักรับประทานอาหารว่าง

๑๕.๑๕ – ๑๗.๐๐ น.      แนวทางการกำกับดูแล : มิติการคุ้มครองผู้บริโภค – การกำกับเนื้อหา – การส่งเสริมมาตรฐานจริยธรรม

ผู้นำเสนอ :  นายอำนาจ เนตยสุภา            อัยการผู้เชี่ยวชาญ สำนักงานอัยการสูงสุด

                                           ดร.สุภาพร โพธิ์แก้ว              คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

                            ผู้อภิปราย :  ดร.ดรุณี หิรัญรักษ์                นักวิชาการด้านสื่อ

นายปฏิวัติ วสิกชาติ              สภาวิชาชีพข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย

นางสาวศริณทิพย์ หมั้นทรัพย์    ผู้บริโภค

นางสาวบุญยืน ศิริธรรม          สหพันธ์องค์กรผู้บริโภค

                            ดำเนินรายการโดย : นางสาวกรรณิการ์ กิจติเวชกุล สื่อมวลชนอิสระ

๑๗.๐๐ น.                 กล่าวปิดงาน

โดย นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์

กสทช. ด้านคุ้มครองผู้บริโภคและส่งเสริมสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

กิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์

ราชดำเนินเสวนา : ”ปฏิรูป กสทช. เพื่อการปฏิรูปสื่อ”

สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ร่วมกับสถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชนแห่งประเทศไทย และศูนย์ศึกษาจริยธรรมกฎหมาย และนโยบายสื่อ จัดเสวนาเรื่อง “ปฏิรูป กสทช. เพื่อการปฏิรูปสื่อ” ณ ห้องประชุมอิศรา อมันตกุล อาคารสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย / Photographer อนันต์ จันทรสูตร์ (Anant Chantarasoot)

รับชมคลิป คลิ้กที่นี่!

ขอบคุณที่มาคลิป iSnapNationPhoto

ถกปฏิรูปสื่อรับปีใหม่ เห็นพ้องต้องไม่บิดเบือนข้อเท็จจริง

Wed, 2014-01-08 02:33

สื่อหลัก-สื่อการเมือง ร่วมอภิปรายประเด็นปฏิรูปสื่อ (อีกรอบ) ชี้สังคมป่วย สื่อก็ป่วยตาม เตือนสื่อต้องไม่บิดเบือน ยก 6 ตุลาเตือนใจ กสทช.วอนสื่อยุคทีวีดิจิตอล เปลี่ยนวัฒนธรรม กำกับกันเอง เกรงใจคนดู องค์กรวิชาชีพแนะรายงานอย่างเดียวไม่พอ ต้องตรวจสอบด้วย

7 ม.ค.2557 เสวนาสาธารณะ เรื่อง “ปีใหม่ ปฏิรูปสื่อรอบใหม่: สื่อไทยกับการสร้างต้นทุนใหม่ในการก้าวข้ามความขัดแย้งทางการเมือง” จัดโดย ฝ่ายวิจัย คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และศูนย์ศึกษานโยบายสื่อ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ที่ศูนย์ประชุมนานาชาติ ชั้น 11 อาคารมงกุฎสมมติวงศ์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ

เตือนสื่อต้องไม่บิดเบือน ยก 6 ตุลาเตือนใจ

ฐากูร บุนปาน ผู้จัดการทั่วไปและที่ปรึกษาหนังสือพิมพ์ข่าวสด และหนังสือพิมพ์ประชาชาติธุรกิจ เริ่มโดยกล่าวว่า ส่วนตัวคิดว่าไม่ถึงขั้นต้องปฏิรูปสื่อ พร้อมเล่าว่า ปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา มีหัวข่าวของ นสพ.ฉบับหนึ่งบอกว่า “ควายแดงแปลงกายเป็นเสื้อขาว” อีกหัวบอก “มวลมหาประชาชนออกมาม้วนเดียวจบ ไม่จบต้องเป็นขี้ข้าแม้ว” “สมเด็จวัดปากน้ำรับตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช” สองหัวข่าวแรก ไม่เป็นมิตร แสดงบรรยากาศของความเป็นศัตรูกันของคนในสังคม และสื่อ ในฐานะคนทำหนังสือพิมพ์

ส่วนหัวข่าวสุดท้ายโหดร้ายกับวิชาชีพ คนอ่าน และสังคมไม่น้อยกว่ากัน เพราะรวบรัดตัดตอน ทำให้ข่าวมันผิดจากข้อเท็จจริง เพราะข้อเท็จจริงคือสมเด็จวัดปากน้ำทำสัตยาบันรับหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่สมเด็จพระสังฆราช เพราะตำแหน่งสมเด็จพระสังฆราช ต้องได้รับโปรดเกล้าจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เท่านั้น วิธีขึ้นหัวข่าวให้ข้อเท็จจริงผิดอย่างนี้ ทำให้สมเด็จวัดปากน้ำฯ ซึ่งเป็นเป้าอยู่แล้วว่าสนับสนุนธรรมกาย คนคิดว่าเป็นสังฆราชแล้วหรือ ถ้าอ่านแต่หัวไม่อ่านเนื้อจะเข้าใจผิดได้มากมาย นี่คืออาการของสังคมไทยในปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม ฐากูร มองว่า สื่อเป็นทั้งผลผลิตและกระจกของสังคม เนื่องจากสื่อถูกสั่งสอน อบรม กล่อมเกลาจากสังคมไทย ทั้งทัศนคติ ความรู้ ความเชื่อ ขณะที่งานของสื่อก็ส่งไปที่คนอ่านคนดู กล่อมเกลาซึ่งกันและกัน ฉะนั้นปัญหาของสื่อไม่ใช่ของสื่อฝ่ายเดียว แต่เป็นปัญหาของสังคมด้วย ถ้าสื่อเป็นไข้ สังคมก็เป็นไข้

ฐากูร กล่าวว่า อาการไข้ของสังคมปัจจุบัน คือ หนึ่ง เราไม่เคารพข้อเท็จจริง หรือจงใจจะละเลยข้อเท็จจริง เชื่อโดยไม่ต้องฟัง ยังไม่ทันเห็นรายละเอียด แต่ตัดสินได้แล้วจากหัวข้อ คนทวีตมา ถูกใจทวีตต่อ แชร์ต่อ นี่เกิดขึ้นกับทุกฝ่ายไม่ว่าสีไหนกลุ่มไหน อาการแบบนี้น่าเป็นห่วง และไม่รู้ว่าจะแก้อย่างไร จะจบอย่างไร เช่นเดียวกับสังคมไทยตอนนี้ สอง มีการใช้ “โทสวาท” หรือ hate speech เราเห็นไม่ตรงกัน ทะเลาะกัน มีจุดยืนทางการเมือง สังคม ฯลฯ แตกต่างกัน และสามารถพัฒนาให้กลายเป็นการทะเลาะกันส่วนตัวได้ด้วยถ้อยคำผรุสวาทหยาบคาย ซึ่งน่าเป็นห่วง

ฐากูร ระบุว่า ก่อนปี 2500 ความขัดแย้งทางการเมืองรุนแรงแหลมคม อาจจะมากกว่าตอนนี้ มีความขัดแย้งระหว่าง เจ้า-ขุนนาง ขุนนาง-ขุนนาง ขุนนาง-ประชาชน สื่อมีค่ายชัดเจน แต่วิธีนำเสนอและแสดงออกของสื่อสมัยนั้น เป็นปัญญาชนกว่าสื่อสมัยนี้เยอะ ถ้อยคำที่ใช้เจ็บแสบ บาดลึกพอกัน แต่นุ่มนวลและแนบเนียน ไม่มีขึ้น มึง-กู-ไอ้ห่า-ไอ้เหี้ย นี่เป็นปรากฏการณ์ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ทั้งนี้ ในโซเชียลเน็ตเวิร์คเข้าใจได้ แต่เมื่ออยู่ในสื่อ การไม่เคารพข้อเท็จจริงและใช้เฮทสปีชต่อกัน ทำให้ความขัดแย้งรุนแรงและหนักยิ่งขึ้น

เขากล่าวว่า ไม่แน่ใจว่าอาการขนาดนี้ต้องปฏิรูปไหม เพราะอย่างที่เรียนว่าสื่อเป็นผลของสังคมด้วย คงต้องแก้พร้อมกันๆ ต้องแก้รากเหง้าต้นตอปัญหาอื่นด้วย แต่ถ้าเฉพาะสื่อ ส่วนตัวคิดว่าไม่ต้องปฏิรูป ขอให้ทำ 2 สุ คือ “สุจริต” ไม่ว่าเป็นสื่ออะไร มีหน้าที่รายงานข่าว ข้อเท็จจริง ก็ต้องทำให้มันตรงกับข้อเท็จจริง อาจมีอคติแอบแฝง แต่อย่างน้อยต้องรู้ตัวเองและจัดการกับอคติให้เหลือน้อยที่สุด ในส่วนของข่าว ให้ตรงไปตรงมา สะท้อนข้อเท็จจริงที่รอบด้านที่สุด และ สอง “สุภาพ” ถ้าไม่สุภาพ เรื่องไม่เป็นเรื่องก็เป็นเรื่อง เรื่องเล็กจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ อย่างที่เป็นอยู่ตอนนี้ ไม่เห็นด้วยกัน โกรธ เกลียดกันได้ แต่อย่าออกปากด่าให้อาฆาตกันจนต้องรบรา และอยู่ไม่ได้

ฐากูร กล่าวเสริมด้วยว่า 30 ปีมานี้ สื่อแทบไม่ได้พัฒนาไปไหนเลย หลายคนอาจจำเหตุการณ์ 6 ต.ค.19 ได้ ฟางเส้นสุดท้ายคือการแต่งรูปของ นสพ.ดาวสยาม แล้วบางกอกโพสต์เอาไปรายงานต่อ และบอกว่า นศ.เล่นละครหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ จากการที่ข้อเท็จจริงที่ถูกบิด และสื่อมีส่วนด้วย ทำให้เกิดการฆ่ากัน ถ้าไม่อยากให้คนไทยฆ่ากันกลางเมืองอีก ต้องช่วยกันวิจารณ์สื่อให้หนัก ขอให้มีการตรวจสอบคานกันเองโดยสื่อ โดยสังคม ไม่ว่า โซเชียลมีเดีย หรือวงวิชาการ และขอให้ตรวจสอบ คานการทำงานของสื่อด้วยกฎหมาย ในกรณีที่สื่อล่วงล้ำก้ำเกิน ใช้เฮทสปีช แล้วเราจะไม่ต้องมานั่งเสียใจทีหลังว่าสื่อเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เกิดการฆ่ากันทางการเมืองแบบปี 2519

วอนอย่าเอาสื่อไปเป็นคู่ขัดแย้ง

สมโภชน์ โตรักษา ผู้ช่วยบรรณาธิการข่าวสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 กล่าวว่า ไม่มีใครเป็นกลางในชีวิตจริง เรามีความชอบไม่ชอบในใจ แต่เครื่องมือตัดสินว่าเราเคารพในจรรยาบรรณวิชาชีพ คือการเสนอข้อเท็จจริงแบบไม่มีอคติแอบแฝง

สมโภชน์ เล่าว่า ช่วงการชุมนุมของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ตัวเองน่าจะเป็นสื่อมวลชนคนแรกที่โดนทำร้าย แต่ไม่ได้บอกว่าคนทำร้ายเป็นพันธมิตรฯ โดยวันนั้นยืนรายงานข่าวว่าคนหลายหมื่นคนมาร่วมชุมนุมที่พระบรมรูปทรงม้า รายงานเสร็จมีคนบอกว่าโกหก เพราะรายงานว่ามาแค่สามพันคน โดนขว้างปาสิ่งของมา จนตำรวจต้องนำตัวตนเองไปที่ บชน.

ถัดมา ปี 53 สัมภาษณ์ จตุพร พรหมพันธุ์ เรื่องข้อเรียกร้อง โดยเฉพาะเรื่องให้ประธานองคมนตรีออกจากตำแหน่ง โดยที่ไม่ได้พูดเรื่องจำนวนคน พอสัมภาษณ์เสร็จ มีคนเสื้อแดงบอกว่า ไอ้นี่รายงานว่าไม่ถึงสามพันคน เจอขว้างปา จะเผารถโอบี

เขาย้ำว่า อย่าเอาสื่อมวลชนไปเป็นคู่ขัดแย้ง ให้สื่อได้สะท้อนข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจากทุกสีทุกฝ่าย เมื่อนั้น ประชาชนก็จะได้รับข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา หากเสนอไม่ถูกต้อง ประชาชนจะลงโทษได้ด้วยการไม่รับสื่อนั้นเอง พร้อมเน้นว่า ตนเองไม่ได้ท้าทาย แต่อยากให้ฟังซึ่งกันและกัน และขอให้ช่อง 7 ได้นำเสนอข้อเท็จจริงอย่างตรงไปตรงมา อย่าให้ต้องเผชิญกับความขัดแย้งเช่นปัจจุบันนี้

ชี้จะปฏิรูปต้องค้นคว้ากันใหม่ เสนอวิจัยผู้บริโภค

เถกิง สมทรัพย์ ผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์บลูสกาย (Bluesky Channel) เสนอการปฏิรูปสื่อในแง่เครื่องมือโดยยกกรณีเพจในเฟซบุ๊กที่เขาเป็นหนึ่งในแอดมินว่า เพจบลูสกายชาแนลเพจ มีคนกดไลค์กว่า 4 แสน คนเข้าถึง 8 ล้าน เพจสุเทพ เทือกสุบรรณ คนกดไลค์ 9 แสน เข้าถึงคน 12 ล้านคน นอกจากนี้ วันที่ถ่ายทอดสดเวลากำนันเดิน ทางข้างหน้าหนึ่งกิโลเมตรจะยังไม่มีคนออกมา แต่ผ่านไปๆ คนออกมาเต็มไปหมด ถ้าจะทำเรื่องปฏิรูปสื่อ ต้องค้นคว้าใหม่หมด ต้องทำวิจัยว่าเครื่องมือสื่อสารทำงานอย่างไร

ด้านการนำเสนอ เถกิงย้ำว่า เขาให้ความสำคัญกับการใช้ภาษา โดยจะระบุกับทีมงานตลอดว่า ใครใช้ภาษาหยาบคายจะไล่ออก ทั้งนี้เพราะมีประสบการณ์ที่รายการเรทติ้งดีมาก แต่วันหนึ่งมีคนพูดหยาบคายเข้า เรทติ้งก็เสีย เช่นเดียวกับเรื่องการเมือง ถ้ามีวาทศิลป์ในการนำเสนอ ไม่ต้องใช้คำหยาบคนจะเชื่อมากกว่า

เถกิงกล่าวเสริมว่า เรทติ้งของบลูสกายมีช่วงหนึ่งเป็นที่สามของทั้งประเทศ เป็นรองช่อง 3 และช่อง 7 ถามว่าทำไมคนต้องการข่าวสารมากขนาดนี้ ตรงนี้ต้องหาคำตอบ ทั้งนี้ มองว่า คนไทยอยากรู้เรื่องการเมืองสูงมาก หากสื่อฟรีทีวีเสนอข่าวสารทางการเมืองมากขึ้น ความขัดแย้งจะไม่เกิด เขามองว่า พลังสองพลังที่ปะทะกันอยู่ขณะนี้อยู่ในร่างกายเดียวกัน เมื่อแขนซ้ายแขนขวาตีกัน ร่างกายก็เจ็บไปด้วย เชื่อว่าถ้าความขัดแย้งเข้าที่จะไม่ขัดขากันเองและเดินไปข้างหน้าได้

แนะนักข่าวเปลี่ยนวิธีทำข่าว-คนดูรับสื่อมากกว่า 1 ช่อง

บูรพา เล็กล้วนงาม บรรณาธิการข่าวสถานีโทรทัศน์เอเชียอัพเดท (Asia Update TV) กล่าวว่า เห็นด้วยว่า ควรปฏิรูปสื่อ โดยปัจจุบันเกิดปรากฏการณ์ที่สื่อเสนอข่าวคลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง ซึ่งตนเองไม่แปลกใจ เพราะมองว่า เกิดจาก หนึ่ง สื่อไม่ตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนนำเสนอ ซึ่งซ้ำรอยเดิมกับเหตุการณ์ในปี 2549 เช่น การรายงานเรื่อง ทักษิณขายหุ้นไม่เสียภาษี การขอนายกฯ พระราชทาน ซึ่งไม่สอดคล้องกับหลักประชาธิปไตย สอง จิตสำนึกสื่อคือจิตสำนึกคนชั้นกลาง ซึ่งเข้าไปผสมโรงกับการล้มรัฐบาลตามทฤษฎีสองนคราประชาธิปไตย

สาม สื่อเป็นผลผลิตแบบไทยๆ ถูกกดทับไม่ให้ตั้งคำถาม เมื่อคนไทยไม่คุ้นชินกับวัฒนธรรมประชาธิปไตยเช่นไร สื่อก็เป็นเช่นนั้น และหวังให้อัศวินขี่ม้าขาวเข้ามาแก้ปัญหา สี่ ขอกล่าวหาสื่ออาจรวมถึงช่องตัวเองด้วย คือสื่อความจำสั้น จำไม่ได้ว่าใครทำอะไรไว้ และไม่ตั้งคำถามก่อนนำเสนอ เช่น วาทกรรมปฏิรูปก่อนการเลือกตั้ง ว่าจะปฏิรูปอย่างไร หรือทำไมม็อบหนุนให้เลือกตั้งผู้ว่าฯ ทุกจังหวัด แต่ไม่สนับสนุนนายกฯ จากการเลือกตั้ง

บูรพา เสนอว่า เพื่อการปฏิรูปสื่อ องค์กรสื่อควรปฏิรูปนักข่าว บรรณาธิการ โดยเพิ่มรายได้ สวัสดิการ ให้เท่าเทียมอาชีพอื่น ลดการเขียนข่าวต่อวันให้น้อยลง เพื่อให้มีคุณภาพมากขึ้น และมีเวลาคิดไตร่ตรองเรื่องต่างๆ รวมถึงต้องปฏิรูปแนวคิด ให้คนทำข่าวภาคสนามเป็นนักข่าวอาวุโสได้ เพื่อให้ได้ผู้ที่มีประสบการณ์ด้านสื่อไปรายงานในระดับปฐมภูมิ ซึ่งถือว่าสำคัญที่สุด

นอกจากนี้ บูรพา เสนอว่า นักข่าวต้องเปลี่ยนวิธีการทำข่าวโดยหัดถามแหล่งข่าวและเขียนข่าวเองเพื่อฝึกให้ตัวเองเข้าใจประเด็น ไม่ใช่ปล่อยให้คนที่อาวุโสสุดถามและลอกข่าว แชร์ข่าวกัน บรรณาธิการเองก็ต้องกำหนดประเด็นทำข่าวร่วมกับนักข่าว สอดแทรกภูมิหลังของคนในข่าว และเลิกทำข่าวปิงปอง

บูรพา เสนอว่า การจะยุติความขัดแย้ง สื่อต้องยุติการเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้ง นำตัวออกจากความเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทางการเมือง รับใช้ประชาชนโดยธำรงการปกครองประชาธิปไตยเอาไว้ แต่ถ้าทำไม่ได้และยินดีลดตัวเป็นกลุ่มผลประโยชน์ ก็ขอให้สื่อสละสถานะสื่อหลักลงมาเป็นสื่อทางเลือก อย่างที่พวกตนสังกัดอยู่ ทั้งนี้ ไม่ว่าสื่อหลักหรือสื่อทางเลือก ต้องไม่บิดเบือน และมีข้อแนะนำผู้ชมว่าต้องดูมากกว่าหนึ่งช่อง แล้วไปชั่งเอาเอง

ชี้ไม่ใช่แค่รายงาน แต่ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงด้วย

วิสุทธิ์ คมวัชรพงศ์ นายกสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย เล่าว่า คราวที่ กปปส.ไปที่สถานีโทรทัศน์ช่องต่างๆ สมาคมฯ มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน บ้างว่าต้องประณาม เป็นการคุกคามสื่อ บ้างบอกว่าก็เราเสนอข่าวไม่ตรงบิดเบี้ยว เขาก็ต้องมา มีมุมของแต่ละคนที่ต่างกันไป อย่างไรก็ตาม แม้สุดท้ายจะไม่มีข้อสรุป แต่อย่างน้อยสื่อต้องทำหน้าที่รายงานข้อเท็จและข้อจริงอย่างมากที่สุดเท่าที่จะมากได้

นอกจากนี้ ยังมีข้อถกเถียงกันว่า หน้าที่ของสื่อในความขัดแย้งมีแค่ไหน เสนอแค่ข้อเท็จจริง หรือข้อเท็จจริงบวกความเห็นและทางออก หรือส่งสัญญาณเตือนสังคม หรือกล้าเสนอทางเลือกเลยว่าต้องทำอย่างไร ซึ่งเรื่องนี้ก็ยังไม่มีทางออก ในแง่คนทำงานมีความอึดอัด มีการเรียกสื่อปรึกษา มีสองความเห็นคือ ต้องรายงานข้อเท็จจริง และผู้บริหารสื่อส่วนใหญ่มองว่าสื่อไม่ใช่ผู้ตัดสินถูกผิด แต่ต้องส่งสัญญาณเตือนว่า ถ้าเกิดแบบนี้ๆ จะส่งผลอย่างไรต่อสังคม

วิสุทธิ์กล่าวว่าในฐานะผู้บริหารสื่อ หนึ่ง ยืนยันหลักการว่าสื่อต้องมีพื้นที่ทำหน้าที่ของตัวเอง จะกักตัว ทำร้ายร่างกายไม่ได้ คนข่าวก็เหมือนหมอพยาบาลในสนาม ต้องได้รับการดูแลพอประมาณ และ สอง ต้องมีการประสานงานกันกับผู้ประสานงานการชุมนุม สื่อเองต้องมีอุปกรณ์ป้องกันและเตรียมพร้อม สมาคมฯ เคยทำหลักสูตรการรายงานในสถานการณ์ความขัดแย้ง นี่เป็นสิ่งที่องค์กรสื่อต้องคิดแล้ว ทั้งนี้ ย้ำว่า นักข่าวต้องไม่ไขว้เขวในการทำงาน ต้องมีความรับผิดชอบ ขณะที่ผู้บริหารสื่อต้องกล้านำเสนอสิ่งที่ควรเสนอ

วิสุทธิ์กล่าวต่อว่า สื่อมวลชนคือผู้สื่อสาร ไม่ใช่แค่สื่อสารเรื่องราว แต่ต้องแก้สิ่งที่ไม่ถูกต้อง เพราะสิ่งที่แหล่งข่าวพูดมีทั้งข้อเท็จ-ข้อจริง สื่อต้องให้ข้อมูลว่าข้อเท็จจริงคืออะไร เชื่อว่าจะช่วยลดความขัดแย้งได้

วอนสื่อยุคทีวีดิจิตอล เปลี่ยนวัฒนธรรม กำกับกันเอง เกรงใจคนดู

สุภิญญา กลางณรงค์ กรรมการ กสทช. กล่าวว่า ประเด็นเรื่องการปฏิรูปสื่อไม่ค่อยมีอยู่ในวาระทางการเมืองของแต่ละฝ่ายแล้ว ไม่แน่ใจว่าเพราะต่างมีสื่อในมือแล้วหรือไม่ ทั้งนี้ ก่อนมี กสทช. เรื่องการปฏิรูปสื่อจะมีอยู่ทุกที่ แต่ตอนนี้วาทกรรมในเวทีการเมืองต่างๆ ไปที่เรื่องชาติและภาพรวม และด่าสื่อกันมากกว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสื่อกลายเป็นส่วนหนึ่งของความขัดแย้งไปแล้ว ทำให้กลุ่มการเมืองวิพากษ์สื่อที่เห็นต่าง-ชื่นชมสื่อที่เข้าข้าง ทำให้สื่อเป็นอิสระหายไป เป็นยุคของการเรียกร้องให้สื่อเลือกข้าง ไม่ใช่ให้สื่อทำหน้าที่อย่างที่ควรจะเป็น

สุภิญญา กล่าวว่า สื่อเลือกข้างได้ แต่ไม่จำเป็นต้องเลือกข้างทุกสื่อ คิดว่าต้องมีสื่อมืออาชีพด้วย ซึ่งจะต้องทำหน้าที่ คือ หนึ่ง รายงานตามข้อเท็จจริง ในอินเทอร์เน็ตมีข่าวเยอะไปหมด แต่สุดท้ายคนยังคาดหวังสื่อหลักอย่างหนังสือพิมพ์และโทรทัศน์ทำหน้าที่ยืนยันข้อเท็จจริง สอง เรียกร้องให้ไม่บิดเบือน ใส่ร้ายป้ายสี หรือเอามาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมือง สาม เปิดพื้นที่ให้ฝ่ายที่ถูกวิจารณ์ได้ชี้แจง ทั้งนี้ สำหรับสื่อที่เลือกข้างแล้ว ขอเรียกร้องให้พยายามรักษาบรรยากาศการรับฟังการวิจารณ์ของคนกลุ่มอื่นๆ เอาไว้

สุภิญญา กล่าวต่อว่า ธรรมชาติของสื่อ โดยเฉพาะในความขัดแย้ง ถ้าให้รัฐมาสั่ง จะไม่ฟัง และเป็นเรื่องละเอียดอ่อนมาก เพราะคนจะไม่ไว้ใจ ไม่มีทางได้รับการยอมรับ 100% และสุ่มเสี่ยงต่อการใช้อำนาจทางการเมือง แต่หากองค์กรวิชาชีพด้วยกันเตือน จะฟัง นี่คือทางออกของสังคมไทย และเมื่อสถานการณ์การเมืองเย็นลง ถ้าเป็นไปได้ ก็จะชวนมานั่งคุยกันว่าแค่ไหนที่จะไม่เป็นเฮทสปีช

สุภิญญา กล่าวว่า งาน กสทช. มีทั้งการปฏิรูปสื่อเชิงโครงสร้าง และเชิงเนื้อหา งานตอนนี้ที่ กสทช.ถนัด คือปฏิรูปเชิงโครงสร้าง โดยใช้เทคโนโลยีสื่อใหม่ ทั้งนี้ ยอมรับว่าคงไม่สามารถยึดสื่อหลักคืนมาได้ทันที เพราะสื่อหลักมีสัญญาสัมปทานคุ้มครอง อย่างไรก็ตาม ฟรีทีวีเดิมก็มีเวลาไม่เกิน 5 ปี เพราะอนาล็อกจะต้องยุติลง เปลี่ยนสู่ระบบใบอนุญาต ขณะที่ทีวีดิจิตอล ก็จะเกิดในโครงสร้างใหม่ในระบบใบอนุญาต ก็อยู่ที่ว่าจะใช้สื่ออย่างมีศักดิ์ศรีอย่างไร

“ขอให้ 24 ช่อง ไม่ต้องกลัวภาครัฐอีกต่อไป แต่ต้องเกรงใจและเคารพคนดู สร้างกรอบใหม่ในการกำกับดูแล ตั้งสภา ตั้งกรอบจริยธรรมของตัวเอง เปลี่ยนวัฒนธรรมของตัวเอง” สุภิญญากล่าวและว่า แทนที่ กสทช.จะออกกฎ อยากให้เสนอขึ้นมาเองเลยในแต่ละประเภทรายการ ถ้าเป็นเช่นนี้ จะเกิดโครงสร้างใหม่ได้จริง อิสระจากภาครัฐ เพราะกฎหมายกำหนดว่าทีวีดิจิตอลต้องทำศูนย์รับเรื่องร้องเรียนเป็นการกำกับทางอ้อม

สุภิญญา ย้ำว่า กสทช.ได้สร้างพื้นที่ใหม่แล้ว และพยายามไม่แทรกแซงมากเกินไป ทั้งยังมีข่าวดีคือ ร่างประกาศคุมเนื้อหาสื่อตามมาตรา 37 ขณะนี้ถูกส่งไปให้กฤษฎีกาตีความว่ามีอำนาจออกหรือไม่ ทำให้เรื่องนี้ชะลอไปก่อน อย่างไรก็ตาม สื่อต้องมีคำตอบว่า จะกำกับตัวเองอย่างไร ส่วนตัวสนับสนุนการกำกับดูแลกันเองอย่างเต็มที่ ไม่ต้องรอให้ใครมาบอก และถ้าทำได้ มองว่าจะเป็นทางออกให้วิกฤตการเมืองในประเทศ

โจทย์ใหม่ทำสื่อยุคโซเชียลมีเดีย

ชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี ที่ปรึกษากองบรรณาธิการไทยรัฐออนไลน์ และที่ปรึกษาสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า สมาคมฯ ยืนยันหลักสิทธิเสรีภาพของสื่อ ว่าสื่อควรทำงานได้อย่างปราศจากอิทธิพล แรงกดดัน แม้จะอยู่ในสถานการณ์ขัดแย้ง แต่ในความเป็นจริง คงเป็นไปไม่ได้ เพราะทุกสื่อล้วนทำงานภายใต้ภาวะความกดดัน มีความคาดหวังจากสังคม

ด้านความปลอดภัยของนักข่าว สมาคมฯ ได้จัดทำหลักสูตรการรายงานข่าวในความขัดแย้งหลายครั้ง แต่คิดว่าคงไม่เพียงพอ ดูจากจำนวนปลอกแขนเป็นพันอันที่แจกไป เพราะคงไม่ได้มีแต่นักข่าวการเมืองที่ลงสนาม แต่มีนักข่าวสายอื่นผลัดไปช่วยกันด้วย

ด้านการนำเสนอข่าวนั้น มีการย้ำให้อยู่ในกรอบจริยธรรม โดยที่ต้องระวังคือ hate speech ซึ่งมองว่าไม่ได้มาจากผู้ชุมนุมฝ่ายเดียว แต่อาจมาจากภาครัฐหรือฝ่ายความมั่นคงได้ เช่น เอาข่าวกรองมาพูดผ่านทีวีเฉพาะกิจ ต้องระวังทั้งสองฝ่าย เป็นเรื่องยากของการรายงานข่าวในสถานการณ์ความขัดแย้ง

ชวรงค์ กล่าวถึงโซเชียลมีเดียด้วยว่า มีการคุยกันในแวดวงคนทำข่าวเรื่องอิทธิพลของโซเชียลมีเดียในการกำหนดวาระข่าวสาร ซึ่งปัจจุบันยอมรับว่ามีอย่างมาก ว่าจะจัดการอย่างไร โดยมีคำถามว่า เวลามีนักการเมืองหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับการเมืองโพสต์ข้อความลงในโซเชียลมีเดีย จะนำมารายงานตรงๆ เลยไหม หรือควรตั้งคำถามกลับไป หรือนำข้อมูลจากอีกฝ่ายมาเสนอ เพราะก็มีการวิจารณ์กันเองและจากนักวิชาการว่า ทำข่าวง่ายไปไหม แค่รายงานว่าใครโพสต์อะไร ไม่มีการตั้งคำถามเลยว่าที่โพสต์จริงไหม ถูกต้องไหม อย่างไรก็ตาม ในยุคที่จะมีทีวีดิจิตอลเพิ่มขึ้นมา หวังว่าจะสร้างความหลากหลาย ทำให้สังคมมีทางเลือกมากขึ้น

ช่วงถาม-ตอบ
พิรงรอง รามสูตร อาจารย์คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ ถามว่า ต่อข้อเสนอที่จะให้สื่อดูแลกันเอง  ที่ผ่านมา เมื่อสภาการ นสพ. มีมติออกมา ก็มีการลาออก เช่น กรณีมติชน หรือกรณีไร่ส้ม ทำให้ทำอะไรไม่ได้ เพราะสภาการฯ กำกับดูแลสมาชิกเท่านั้น จะแก้ปัญหานี้อย่างไร
ฐากูร ตอบว่า ส่วนตัวไม่เชื่อเรื่อง self-regulation หรือการกำกับดูแลกันเอง แต่เชื่อเรื่อง social-regulation ให้สังคมกำกับ และ หวังว่าเมื่อสื่อล่วงล้ำคนอื่น จะมีการบังคับใช้กฎหมาย ซึ่งก็ต้องเป็นไปอย่างเข้มแข็งจริงจังด้วย นอกจากนี้เห็นด้วยกับบูรพาว่าผู้ชมต้องไม่ดูสื่อแหล่งเดียว ต้องเปิดรับสื่ออื่นๆ ด้วยเพื่อคานกันไว้ และอย่างที่กล่าวไปแล้วว่า
เมืองไทยป่วย สื่อเลยป่วยไปด้วย ถ้าช่วยรักษาอาการสังคมไทยให้ทุเลาลง อาการของสื่อก็จะดีไปด้วย

ด้านชวรงค์ ตอบว่า เคยพูดและเขียนหลายครั้งสมัยเป็นเลขาสภาการฯ ว่า องค์กรจะทำหน้าที่ได้ ต้องมีภาคสังคมที่เข้มแข็งและเข้ามาหนุน จะแค่เจ้าของ และนักข่าว เห็นตรงกันและควบคุมกันเองเป็นไปไม่ได้ แต่ผู้บริโภคสื่อบ้านเรายังไม่เข้มแข็งพอที่จะรวมตัวกันและทำหน้าที่ตรวจสอบสื่อได้อย่างจริงจัง

ด้านเถกิงกล่าวว่า คนที่จะตรวจสอบกันเอง ต้องมีอำนาจด้วย โดยชี้ว่าเมื่อดูแถลงการณ์สมาคมสื่อ จะเห็นว่า ไม่มีผลเพราะไม่มีอำนาจให้คุณให้โทษ ทั้งนี้ เสนอว่าอาจสร้างกลไกขึ้นมาโดยที่องค์กรวิชาชีพนั้นต้องได้รับการยอมรับว่ามีการตรวจสอบอย่างเป็นธรรม เมื่อพิจารณาเรื่องแล้วก็ยื่นเรื่องให้ กสทช.พิจารณา เพื่อให้ดาบกับองค์กรวิชาชีพ

“”"”"

ขอบคุณที่มาข่าว…สำนักข่าวประชาไท